Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler ve ABD ile İran arasındaki çatışma gündemdeyken Çin, tarafları yeniden müzakere masasına çağırdı. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Pekin'de görüştüğü İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'ye, İran ve ABD'nin İslamabad Mutabakatı'na dönmesi gerektiğini söyledi.
Wang, ABD ile İran arasındaki çatışmanın uzamasının ne tarafların ne de uluslararası toplumun ortak çıkarına hizmet ettiğini belirtti. Çin'in taraflara itidal çağrısı yaptığını aktaran Wang, şimdiye kadar varılan mutabakat temelinde müzakere mekanizmasının yeniden kurulmasını ve tarafların kaygılarının somut görüşmelerle ele alınmasını istedi.
İslamabad Mutabakatı için yeniden müzakere çağrısı
Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğuyla haziran ayında imzalanan İslamabad Mutabakatı'na dönüş çağrısı yapan Wang, İran ile Körfez ülkeleri arasındaki diyaloğa destek verdiklerini ifade etti. Çinli bakan, bölge ülkelerinin toprak bütünlüğü ile ulusal güvenliğine karşılıklı saygı gösterilmesi gerektiğini söyledi.
Wang, bölgenin ortak çıkarlarının yapıcı bir yaklaşımla korunması gerektiğini vurguladı. Açıklamalar, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta Washington'da yapması beklenen görüşmenin öncesinde geldi.
Hürmüz ve Kızıldeniz için gerilim uyarısı
Çinli bakan, tüm taraflardan Hürmüz Boğazı'nın mümkün olan en kısa sürede yeniden açılması için etkili adımlar atmasını istedi. Uluslararası deniz yollarında güvenli ve kesintisiz akışın sağlanması, küresel enerji taşımacılığı ile tedarik zincirlerinin istikrarının korunması çağrısında bulundu.
Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmanın ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri fiilen kapattığı, Pentagon'un ise nisan ayından bu yana İran limanlarına abluka uyguladığı aktarıldı. Saldırılarda İran hükümet binaları, askeri tesisler, füze altyapısı ve hava savunma sistemleri hedef alınırken İran, İsrail ile bölgedeki ABD üslerine füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık verdi.
Diplomatik girişimlerin sürdüğü çatışma sürecinde Wang, gerilimin Yemen ve Kızıldeniz'e daha fazla taşınmasını istemediklerini açıkladı. Yemen'deki Husiler ile Suudi Arabistan arasında hava saldırıları yaşanırken Çin, bütün taraflara durumu karmaşıklaştıracak adımlardan uzak durma ve sorunları diyalogla çözme çağrısı yaptı.
Çin'den İran'la iş birliği mesajı
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinden biri olan Çin'in uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde yapıcı rol üstlenmeye hazır olduğunu belirten Wang, Çin ile İran'ın kapsamlı stratejik ortak olduğunu söyledi. Wang, Pekin'in İran'la diyaloğu ve iş birliğini güçlendirmeye, İran'ın meşru hak ve çıkarlarının korunmasına katkı sunmaya hazır olduğunu ifade etti.
Wang, Arakçi'yi mayıs ayında da Pekin'de ağırlamıştı. İki bakanın son buluşması, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarından sonra Çin başkentinde gerçekleştirdiği ikinci yüz yüze toplantı oldu.
Çin ile İran arasındaki kapsamlı stratejik ortaklığın başlıca unsurları arasında ekonomik ilişkiler ve indirimli enerji ithalatı bulunuyor. İki ülkesinin ticaret hacmi geçen yıl 41 milyar doların üzerine çıktı.
