İklim değişikliğinin sıcaklık, toz ve su düzenlerini değiştirmesiyle Doğu Akdeniz'de ortadan kalktığı düşünülen hastalıklar giderek yeniden görülüyor. Dünya Sağlık Örgütünden üst düzey bir yetkili, COP31 iklim zirvesinde Antalya'da yaptığı açıklamada bu uyarıda bulundu.
DSÖ Program Yönetimi Direktörü ve Doğu Akdeniz bölgesinden sorumlu yetkili Dr. Adham İsmail, Anadolu'ya yaptığı açıklamada sıcak hava dalgaları, kum fırtınaları ve su kıtlığındaki değişimlerin bölgedeki hastalıkların epidemiyolojik profilini dönüştürdüğünü söyledi. İsmail, iklim değişikliğinin artık hem bulaşıcı hem de bulaşıcı olmayan hastalıkların ortaya çıkmasında etkili olduğunu belirtti.
İsmail'in hükümetlere mesajı, harekete geçmeden önce kusursuz verileri beklememeleri oldu. COP31'in temasının acil eylem olduğunu belirten İsmail, her ülkenin durumunun farklı olması nedeniyle DSÖ'nün ulusal uyum planlarının hazırlanmasına ilişkin öneriler için uzmanlara başvurduğunu söyledi.

Bu yılki görüşmelerde sağlığın gündemdeki ağırlığı arttı. DSÖ, zirve alanında özel bir Sağlık Pavilyonu kurdu. Türkiye'nin Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da bu hafta başında düzenlenen İklim ve Sağlıkta Dönüştürücü Eylem İttifakı (ATACH) Günü kapsamındaki bir oturuma katıldı.
Çatışma, yerinden edilme ve hastaneler üzerindeki baskı
İsmail, birçok ülkenin çatışma içinde olduğu Doğu Akdeniz'in bölgeler arasında en fazla yerinden edilmeye sahne olduğunu söyledi. İnsanlar yer değiştirdiğinde daha önce yararlandıkları hizmetlerin de onlarla birlikte taşınması gerektiğini belirten İsmail, birçok ülkenin bunu karşılayamadığını ve yerinden edilmenin su kıtlığını ağırlaştırdığını ifade etti.
İsmail, hastanelerin ani göçmen ve mülteci akınlarını karşılayamadığını söyledi. Bunun hâlihazırda kırılgan sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığını, DSÖ'nün sağlık hizmeti sunma kapasitesini zorladığını ve hastalıkların kontrol altına alınmadan yayılmasına yol açtığını belirtti.
Finansman açığı
İsmail, daha dirençli sağlık sistemleri kurulması ve ulusal eylem planları için daha istikrarlı finansman sağlanması çağrısında bulundu. Ürdün, Fas ve Tunus'un harekete geçmeye başladığını, Somali ve Irak'ın da bu yönde ilerlediğini söyledi. Birleşmiş Milletler kuruluşlarının karşı karşıya olduğu kaynak kısıtlamaları göz önüne alındığında hedeflere hükümetlerin, sivil toplum kuruluşlarının, toplum gruplarının ve diğer Birleşmiş Milletler kuruluşlarının desteği olmadan ulaşılamayacağını savundu.

COP31, Antalya'daki eski Expo 2016 alanında düzenleniyor. Türkiye'nin Sağlık Bakanlığına göre ev sahibi Türkiye, COP tarihinin ilk kez sağlığı bağımsız bir eylem alanı olarak belirledi ve DSÖ'nün ATACH aracılığıyla koordine edileceğini söylediği Sağlıkta Dayanıklılık için Antalya Girişimi'ni (AIR) başlattı.
İsmail, COP sürecinin başlamasından bu yana sağlığı iklim gündemine ilk kez taşıdığı için Türkiye'ye teşekkür etti ve Türkiye öncülüğündeki COP31'in tüm bu sorunlarla mücadele için bir başlangıç noktası olabileceğini söyledi.
Fotoğraflar: Anadolu, Dünya Sağlık Örgütü