New York'ta düzenlenen zirvede ABD Başkanı Donald Trump ile Arap ve Müslüman ülkelerin liderleri, Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra bölgesel gerilimin düşürülmesi için atılabilecek adımları değerlendirdi. Toplantı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun üst düzey toplantıları kapsamında yapıldı.
Mısır Bakanlar Kurulunun açıklamasına göre zirveye Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katıldı. Toplantıda ABD, Mısır, Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri, Lübnan ve Irak'ın liderleri yer aldı. Körfez İşbirliği Konseyi; Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman'dan oluşuyor.
Gazze ateşkesi ve siyasi çözüm başlıkları öne çıktı
Liderler, bölgedeki mevcut tabloya ilişkin değerlendirmelerin ardından ortak çıkarları gözeten siyasi ve diplomatik çözüm çerçevelerini ele aldı. Bu çerçevelerin bölge halklarının barış, kalkınma ve refah beklentilerine yanıt vermesi gerektiği belirtildi.
Gazze planının bütün unsurlarıyla uygulanmasına yönelik çabalar da zirvenin başlıkları arasında yer aldı. Ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, Filistin halkının yaşadığı sıkıntıları azaltacak insani yardımın ulaştırılması, erken toparlanma ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması ile adil ve kalıcı bir siyasi çözüm için zemin hazırlanması değerlendirildi.
Ürdün Kralı 2. Abdullah'dan itidal çağrısı
Ürdün Kralı 2. Abdullah, bölgedeki koşulların en üst düzeyde itidal gerektirdiğini söyledi. Batı Şeria ve Gazze'deki çatışmanın yayılmasıyla gerilimin daha da artırılmasının bölgeyi ateşe atabileceğini belirten 2. Abdullah, bunun ABD'nin sükuneti yeniden sağlama çabalarını da sekteye uğratabileceği uyarısında bulundu.
İsrail hükümetinin politikalarının, Trump'ın Batı Şeria topraklarının ilhakına karşı sergilediği tutumun tersine ilerlediğini ifade eden 2. Abdullah, Suriye'deki İsrail ihlallerinin de durdurulması gerektiğini söyledi.
Trump, İranlı yetkililerle görüşmeyi verimli bulduğunu söyledi
Trump, zirve sırasında ABD'li temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın New York'taki Birleşmiş Milletler toplantıları çerçevesinde İranlı yetkililerle verimli bir görüşme yaptığını açıkladı.
New York Times ise kimliklerini açıklamadığı İranlı yetkililere dayandırdığı haberinde, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin New York'ta Witkoff ve Kushner ile görüştüğünü aktardı. Habere göre görüşmenin Washington ile Tahran arasında anlaşmaya ulaşma sürecine odaklandığı, Pakistan ve Katar'ın da toplantının yapılmasına aracılık ettiği belirtildi. İran tarafından bu görüşmeye ilişkin hemen bir doğrulama gelmedi.
Washington ile Tahran'ın 17 Haziran 2026'da imzaladığı belirtilen İslamabad Mutabakatı, şubat sonunda başlayan askeri operasyonların durdurulmasını ve Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılması için düzenlemelere başlanmasını öngörüyordu. Uygulama ile boğazdaki deniz ulaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıkların ardından süreç aksadı ve çatışmalar temmuz ayında yeniden başladı.