San Francisco Körfezi’nde gri balinaların görünme sıklığı arttıkça, onları korumak için yeni bir sistem test edilmeye başlandı. Amaç, besin aramak için körfezde daha uzun süre kalan balinaların yoğun deniz trafiği nedeniyle gemilerle çarpışmasını önlemek.
Uzmanlara göre gri balinalar, Meksika ile Alaska arasındaki uzun göçleri sırasında artık daha sık San Francisco Körfezi’ne uğruyor. Bunun nedeninin, Arktik sularında değişen okyanus koşullarıyla birlikte normal besin kaynaklarının azalması olduğu belirtiliyor.
Bu yıl körfezde 16 gri balina görüldü ve bunların yedisi öldü. Araştırmacılar, ölen balinaların bir kısmında gemi çarpmasıyla uyumlu izler tespit etti. Yıl içinde birkaç balinanın daha gemiler tarafından vurularak öldürüldüğü ifade edildi.
Isı algılayan kameralar devrede
Yeni uygulamada, körfezdeki bir adaya yerleştirilen termal kamera, balinaların nefes alırken oluşturduğu ısıyı algılıyor. Olası balina görüntüleri önce yapay zekâdan geçiriliyor, ardından insan ekipler tarafından doğrulanıyor.
Doğrulanan konum bilgisi daha sonra ABD Sahil Güvenliği’ne aktarılıyor. Sahil Güvenliği de bu bilgiyi gemilere ve teknelere radyo üzerinden ileterek bölgede balina bulunduğunu bildiriyor.
Sistem, gece saatlerinde de balinaların tespit edilmesini hedefliyor. Daha önceki uyarılar çoğunlukla gündüz saatlerinde, teknelerden gelen görsel bildirimlere dayanıyordu.
WhaleSpotter adlı şirketin kurduğu kamera sistemi, San Francisco Körfezi’nin ortasındaki bir kuleye yerleştirildi. Bir başka kameranın da yerel bir feribota takıldığı belirtildi.
Yoğun deniz trafiği riski büyütüyor
San Francisco Körfezi, feribotlar, konteyner gemileri ve diğer teknelerin sürekli kullandığı yoğun bir su yolu olarak öne çıkıyor. Bu nedenle balinaların körfezde daha uzun süre kalması, onları başka bir tehlikeyle karşı karşıya bırakıyor.
Feribot işletmecilerinin bazı bölgelerde hız düşürdüğü ya da balina görülen alanların çevresinden geçtiği aktarılıyor. Ancak büyük konteyner gemileri için manevra alanı çok daha sınırlı olduğu için riskin daha yüksek olduğu vurgulanıyor.
Şimdilik uygulamanın gönüllü olduğu ifade ediliyor. Yine de bazı araştırmacılar, deniz taşımacılığının gönüllü hız sınırlarına önemli ölçüde uyabildiğini ve benzer bir yaklaşımın burada da sonuç verebileceğini düşünüyor.
Balina nüfusunda düşüş dikkat çekiyor
Gri balinaların Kuzey Pasifik’teki nüfusunun yaklaşık 13 bin olduğu, bunun on yıl öncesine göre yarı yarıya azaldığı belirtiliyor. Geçen yıl San Francisco Körfezi çevresinde 22 gri balinanın ölmesi, son 25 yılın en yüksek sayısı olarak kayda geçti.
Uzmanlar, değişen iklim koşullarının balinaların göç rotasını da etkilediğini söylüyor. Arktik’te buzların çekilmesi, gri balinaların beslendiği küçük kabukluların miktarını azaltıyor.
Bilim insanları, balinaların göçü tamamlayabilmek için günde bir tondan fazla besin tüketmesi gerektiğini hatırlatıyor. Beslenme koşulları zorlaştıkça balinaların rota üzerinde farklı bölgelerde durup yiyecek aradığı, San Francisco Körfezi’nin de bu duraklardan biri haline geldiği değerlendiriliyor.
Angel Island kıyısında yapılan incelemelerde, bu yıl körfezde ölen üç gri balinanın kalıntılarının da bulunduğu aktarıldı. Uzmanlar, her bir balinanın artık türün geleceği açısından daha büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Balinalar, her yıl yaklaşık 12 bin millik gidiş dönüş yolculuğuyla deniz memelileri arasında en uzun göçlerden birini yapıyor. Yaz aylarında Arktik’te besleniyor, kışın ise Meksika’nın Baja California bölgesine giderek yavruluyorlar.
