Başkan Donald Trump, cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, yönetimi salı günkü ara seçimlerin ardından İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatıp başlatmamayı değerlendirirken, ABD'nin listesinde kalan "bir veya iki" İran tesisinin işini "10 dakikada" bitirebileceğini söyledi.
Trump, 31 Ekim'de Florida eyaletinin Palm Beach kentindeki Mar-a-Lago malikanesinde düzenlediği Cadılar Bayramı partisinde, kostümlü konuklar arasında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Hazırlanmak için "yalnızca 10 dakikası" olduğunu ve bu nedenle "Donald Trump kılığına girdiğini" söyleyerek şaka yapan Trump, daha sonra İran, Ukrayna, G20 ve El Salvador'un Haiti'deki misyonuyla ilgili soruları yanıtladı.
İran: 'Bir veya iki tesis'
Katar'ın arabuluculuğunda Tahran'la yürütülen görüşmelerin takvimi sorulan Trump, Washington'ın acelesi olmadığını söyledi.
"Donanmalarını etkisiz hale getirdiğimiz için o kadar da acelemiz yok. Hava kuvvetlerini etkisiz hale getirdik. Uçaksavarlarını etkisiz hale getirdik" diyen Trump, şöyle devam etti: "Hâlâ, sanırım bir veya iki tesisin işini bitirmemiz gerekiyor ama bunu 10 dakikada yapabiliriz. On dakika. Yani bunun için bir planımız var."
Trump, olası hedeflerden birini de şöyle açıkladı: "Muhtemelen Kazma Dağı'na bakabilirsiniz ve onun işini bitirmeniz gerekir. Bunların hepsini çok hızlı bir şekilde yapabiliriz." Kazma Dağı, İran'ın Natanz zenginleştirme tesisinin yanında bulunan ve yer altında olduğu düşünülen bir nükleer kompleks. ABD, savaş sırasında burayı vurmadı ve İran burada nükleer çalışma yürütüldüğünü reddediyor.
Trump, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacağını yineledi ancak Tahran'ın bir anlaşmaya bağlı kalıp kalmayacağını sorguladı: "İyi gidiyorlar ama bilirsiniz, çok güvenilir değiller, bunu size söyleyeyim. Bir anlaşma yapıyorlar, sonra geri adım atıyorlar. Anlaşma yapmak istiyorlar. Bir anlaşma yapıp yapmayacaklarını göreceğiz."
'Böyle aptalca bir soru neden soruyorsun?'
New York Times muhabiri, Trump'a bu hafta içinde İran'la yeniden savaşa girmeyi bekleyip beklemediğini sorunca Trump sert tepki verdi: "Böyle aptalca bir soru neden soruyorsun? New York Times." Ardından, "Diyelim ki girecektim. Bunu size söyler miydim?" dedi.
Soruyu kendi kendine tekrarlayan Trump, şöyle devam etti: "Diyelim ki girmeyecektim. Bunu size söyler miydim? Size söyleyemem."
ABD ve İsrail savaşı 28 Şubat'ta başlattı. Yaklaşık 40 gün süren yoğun çatışmaların ardından Washington, İran limanlarına yönelik deniz ablukası da dahil olmak üzere ekonomik baskıya yönelirken İran, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını kısıtladı. Trump, yeni saldırıların 3 Kasım seçimlerinden sonrasını bekleyeceğini söyledi. Trump, 25 Ekim'de Fox News'e verdiği röportajda seçimi şu sözlerle çerçeveledi: "Onlarla anlaşma mı yapacağım, yoksa işlerini tamamen mi bitireceğim?"
ABD'li yetkililer, oylamanın ardından olası yeni saldırılara hazırlanmaları için bölgesel ortaklarına özel olarak talimat verdi. Associated Press, The Wall Street Journal ise Trump'ın cumartesi günü İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile telefonla görüştüğünü bildirdi. Aynı gün Atlanta'daki G20 dışişleri bakanları toplantısında konuşan Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın "henüz bir karar vermediğini" ve diplomatik çözümü tercih ettiğini söyledi. İran'ın dini lideri Mojtaba Khamenei, yeni bir saldırıya derhal karşılık verilmesi talimatını verdi.
Ukrayna ve G20: 'İsterim. Sorun değil.'
Bir muhabir, Ukrayna'nın önceki bir veya iki gün içinde birkaç büyük Rus rafinerisini vurduğunu belirterek Trump'ın görüşünü sordu. Trump, "Onlarla görüştük. Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşın çok uzak olmayan bir gelecekte sona ereceğini düşünüyorum" dedi.
Trump, daha önce muhafazakar yorumcu Benny Johnson'a verdiği röportajda tarafların bir anlaşmaya "çok yaklaştığını" söylemişti. Zelenskyy, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le Trump'ın da katılacağı üçlü bir toplantıda görüşmeye hazır olduğunu söyledi ancak böyle bir toplantı planlanmadı.
Başka bir muhabir, Trump'ın Putin'i G20'ye davet ettiğini hatırlatarak Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy'yi de davet edip etmeyeceğini sordu. Trump'ın yanıtı kısa oldu: "İsterim. Sorun değil."
ABD bu yıl G20 dönem başkanlığını yürütüyor. Liderler zirvesinin 14-15 Aralık'ta Miami yakınlarındaki Trump National Doral'da yapılması planlanıyor. Rubio, Putin'in davet edildiğini eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında duyurmuştu. Kremlin ise Putin'in katılıp katılmayacağını doğrulamadı. Rubio cumartesi günü, Atlanta'da Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile bu ay Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenecek APEC zirvesinde olası Trump-Putin görüşmesi hakkında kısaca konuştuğunu söyledi.
El Salvador ve Haiti: 'Adamlarının bazılarını öldürdüler'
Trump, El Salvador'un dört askerini aramak üzere birlik gönderdiği Haiti hakkında El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele ile görüştüğünü doğruladı. Trump, "Kendisiyle konuştum. Haiti konusunda büyük bir sorun yaşadığını söyledi. Ben de ona, bak, ülkene sen hükmediyorsun. Yapman gerekeni yapmalısın, dedim" ifadelerini kullandı. Trump, "Haiti konusunda büyük bir sorunu vardı. Adamlarının bazılarını öldürdüler" dedi.
ABD'nin herhangi bir şekilde yardım etmeyi değerlendirip değerlendirmediği sorulan Trump, "Yardıma ihtiyacı yok. Durumu oldukça iyi" yanıtını verdi.
Birleşmiş Milletler destekli Çete Bastırma Gücü'nde görev yapan havacılık teknisyenleri olan dört El Salvador askeri, 18 Ekim'de Port-au-Prince yakınlarındaki Croix-des-Bouquets'de çetelerin zırhlı araçlarına pusu kurmasının ardından kayboldu. Bukele, onları bulmaya yardım etmek üzere önce özel kuvvetler gönderdi, ardından yaklaşık 2 bin askerin konuşlandırılacağını açıkladı ve maliyetin çoğunu El Salvador'un karşılayacağını söyledi. Reuters, 28 Ekim'de dördünün hâlâ kayıp olduğunu bildirdi. Bukele, Port-au-Prince yakınlarında bulunan kalıntıların askerlere ait olduğu yönündeki haberleri reddetti.
Kapak fotoğrafı: AP Photo/Jacquelyn Martin.