Başkan Donald Trump, kendisini Manila'daki Güneydoğu Asya zirvesinden Çin'e götürecek Asya turu kapsamında, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile türünün ilk örneği olan üçlü görüşmede bir araya gelecek. Trump, pazartesi günü Maryland'deki Andrews Ortak Üssü'nden Air Force One'a bindi ve yerel saatle salı öğleden sonra Filipinler'e inmesi bekleniyordu.
Fox News'in haberine göre kötü hava koşulları, Air Force One'ın Alaska'daki yakıt ikmal durağını Anchorage'dan Fairbanks'e taşımasına neden oldu. Associated Press'in aktardığına göre bu gezi, Trump'ın Cumhuriyetçilerin bu ayki ara seçimlerde ağır kayıplar yaşamasından bu yana gerçekleştirdiği ilk yurt dışı ziyareti.
Trump, Beyaz Saray'dan ayrılmadan önce gazetecilere Çin'deki görüşmelere bir liderin daha katılabileceğini söyledi. The Guardian'ın aktardığına göre Trump, “Kim Jong Un ile de görüşebiliriz” dedi. “Bu iyi olacak… çok şey başarma fırsatımız var.” Kuzey Kore liderinin orada olup olmayacağı sorusuna Trump, Kim'in “gelebileceğini” söyledi ve “Buna Başkan Xi karar verecek” diye ekledi.
Beyaz Saray'ın Güney Çimenliği'nde Trump'ın ayrılmasından önce çekilen videoda, Trump Çin'de Xi ve Putin ile görüşeceğini söylüyor ve Kim ile de görüşme ihtimalinden söz ediyor. Kim ile yapılacak bir görüşme resmi programda yer almıyor. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Interfax'ın aktardığına göre Putin'in Kim ile “APEC zirvesindeyse” görüşeceğini söyledi.
Trump, görüşmelerde nükleer silahlardan arındırma, İran'la savaş, ekonomi, ticaret ve “en sevdiğim konu olan Ukrayna”nın ele alınacağını söyledi. ABD'li yetkililer daha önce Ukrayna'nın gündemde olmayacağı mesajını vermişti. Trump, “Ukrayna-Rusya her ay 25 bin asker kaybediyor, dolayısıyla bunu konuşacağız” dedi.
İlk durak: Manila
Asya'daki en eski anlaşmalı müttefiki olan Filipinler'de Trump, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'nin (ASEAN) yıllık zirvesinin son günlerine katılacak. İndikten kısa süre sonra ABD, Avustralya, Hindistan ve Japonya'dan oluşan Dörtlü'nün liderleriyle görüşmesi planlanıyor. AP'nin haberine göre bu, Trump'ın Beyaz Saray'a dönmesinden bu yana Dörtlü liderlerinin ilk toplantısı olacak.
Trump'ın ayrıca Tayland'la bir ticaret anlaşması imzalaması ve ASEAN liderleriyle özel bir zirveye katılması, ardından da onur konuğu olarak gala yemeğinde yer alması bekleniyor. Çarşamba günü Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., Trump'ı Malacañang Sarayı'nda tam askerî törenle karşılayacak ve ardından devlet yemeği verilecek. Çin'e uçmadan önce havacılık, savunma, enerji ve teknoloji alanlarında ticari anlaşmaların duyurulması bekleniyor. The Guardian'ın haberine göre Manila'da, kısmen ABD öncülüğündeki Pax Silica tedarik zinciri girişiminin iptal edilmesi nedeniyle protestolar planlanıyor.
Xi, Putin ve Shenzhen zirvesi

Çin, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumuna 12 yıl sonra ilk kez ev sahipliği yapıyor. Liderler toplantısı çarşamba ve perşembe günleri Shenzhen'de düzenlenecek. Singapur merkezli CNA'nın haberine göre Xi ve Putin ile üçlü görüşme 19 Kasım Perşembe günü yapılacak; Trump ayrıca Xi ile bu yıl üçüncü kez ayrı bir görüşme gerçekleştirecek. APEC'in 21 ekonomisi, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.
Pekin, üç liderin “dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın desteklenmesi konusunda kapsamlı görüş alışverişinde bulunacağını; bunun çığır açıcı bir önem taşıdığını” açıkladı. Kremlin ise görüşmenin öneminin ve sembolik değerinin “abartılmasının zor olduğunu” belirtti. Ticaret de gündemin odağında olacak: Beyaz Saray, Çin'in soya fasulyesine ek olarak yılda en az 17 milyar dolar değerinde ABD tarım ürünü satın almayı taahhüt ettiğini açıkladı. Ancak CNA'nın aktardığı Reuters analizine göre Çin, ocak-eylül döneminde soya fasulyesi dışındaki ABD tarım ürünlerinden 7,2 milyar dolar değerinde satın aldı.
Vance: Xi, Trump'ı sert biri olarak görüyor
Başkan Yardımcısı JD Vance, Fox News'in “The Ingraham Angle” programına verdiği röportajda başkanın Pekin'e yönelik yaklaşımını savundu. Vance, Çin'e karşı sert olmanın yolunun “silah sallayıp ülkeyle savaşa başlamak değil, Amerika Birleşik Devletleri'ni yeniden sanayileştirmek” olduğunu söyledi.
Videoda Vance, Xi'nin Trump'a saygı duyduğunu ve onu “diğer Amerikan başkanları gibi istismar edebileceğiniz biri değil, gerçekten sert ve zeki biri” olarak gördüğünü söylüyor. Herkes bir ilerleme beklemiyor: Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, üçlü görüşmelerin Avrupa'yı nüfuz alanlarına bölen 1945 tarihli anlaşmaya atıfla yeni bir “Yalta”ya dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Kapak fotoğrafı: AP. Videolar: sosyal medya, Fox News. Fotoğraf: CNA.