ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda üç ticari gemiye düzenlediği saldırıların ardından ateşkes anlaşmasını iptal etti ve İran'a karşı iki dalga hava saldırısı emri verdi. Independent gazetesinin haberine göre, Beyaz Saray'da yaşanan bu sert dönüş, Oval Ofis'teki kritik bir toplantının sonucunda şekillendi.
Pazartesi akşamı gerçekleşen toplantıda Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, Başkan Trump'a İran güçlerinin gemileri hedef aldığı bilgisini iletti. Trump, İran'ın müzakere niyetini sorguladı ve Tahran'ın artık bu yolda ilerlemediği sonucuna vardı.
Versailles anlaşması sona erdi
Başkan Trump, daha birkaç hafta önce 17 Haziran'da Versailles'da imzalanan mutabakat zaptını övmüş ve İran liderliğini "akılcı" olarak nitelendirmişti. Ancak yeni saldırıların ardından anlaşmanın bittiğini ilan eden Trump, müzakerelerin devamını "zaman kaybı" olarak değerlendirdi.
ABD askeri operasyon başlattı
Trump'ın emriyle başlatılan iki dalga hava saldırısında İran'a ait mevziler, limanlar ve botlar hedef alındı. Aynı zamanda İran'ın petrol ihracatına yönelik yaptırımlar yeniden uygulanmaya başlandı. ABD ordusu, operasyonların amacının "uluslararası sularda sivil gemilere saldırmanın ağır bedelini ödetmek" olduğunu duyurdu.
ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance, "Gemilere ateş açılması durumunda acımasız bir askeri karşılık verilecektir" açıklamasını yaptı.
Anlaşmanın temel sorunları
Independent gazetesi, geçici ateşkes anlaşmasının baştan itibaren başarısızlık tohumları taşıdığını yazdı. Anlaşma, İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer gibi en karmaşık dosyaları ele almıyordu. Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Nate Swanson, "Anlaşma aslında hiçbir şeyi çözmedi, sadece temel anlaşmazlıkları ileri bir tarihe erteledi" dedi.
Askeri tırmanışa rağmen Trump, müzakerecilerin görüşmelere devam edebileceğini söyleyerek diplomatik kanalı tamamen kapatmadı. Ancak Independent, kalan sürenin 6 haftadan az olduğunu ve kalıcı bir çözüm için umutların sınırlı olduğunu belirtti.
