Yunanistan ile İsrail’in 31 Ağustos’ta Tel Aviv’de imzaladığı yaklaşık 3 milyar avro değerindeki Aşil Kalkanı hava savunma anlaşması, sistemin kaynak koduna erişim konusunda siyasi tartışmaya yol açtı.
İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel, bir Yunan gazetesine yaptığı açıklamada Yunanistan’ın komuta ve kontrol sistemiyle bağlantılı kaynak koda erişemeyeceğini söyledi. Patel, kaynak kodunun anlaşmada tanımlanan kullanım lisansının kapsamında bulunmadığını belirtti.
Katrinis konuyu parlamentoya taşıdı
Muhalefetteki Panhelenik Sosyalist Hareket, hükümetten Yunanistan’ın sisteme ait kaynak koda erişip erişemeyeceğini netleştirmesini istedi.
PASOK’un savunma alanından sorumlu milletvekili Mihalis Katrinis, Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın 23 Temmuz’daki konuşmasını hatırlattı. Katrinis, Dendias’ın Yunan Silahlı Kuvvetleri için tedarik edilecek sistemlerde kaynak koda erişim sağlanmaması durumunda sürecin ilerlemeyeceğini söylediğini aktardı.
Katrinis ayrıca İsrail Savunma Bakanlığının 31 Ağustos’ta yayımladığı açıklamada, yeni ulusal komuta ve kontrol altyapısının İsrailli Rafael şirketince geliştirileceğinin belirtildiğini söyledi. Bu iki açıklamanın, kaynak kodunun mülkiyeti ile erişim yetkisi hakkında soru işaretleri doğurduğunu ifade etti.
"Aşil Kalkanı’nın kaynak kodu sonuçta Yunanistan’a mı ait olacak?" diye soran Katrinis, meseleyi 1 Eylül’de parlamentoya taşıdığını açıkladı. Katrinis, Savunma Bakanlığından yazılı yanıt beklediklerini belirtti.
Projede çok katmanlı savunma ağı planlanıyor
Anlaşmayla Yunanistan’da çok katmanlı bir hava savunma ağı kurulması planlanıyor. Projenin unsurları arasında David’s Sling sistemleri, Israel Aerospace Industries tarafından geliştirilen Barak MX sistemi ve çeşitli savunma ile radar unsurları bulunuyor.
Kapsamda ayrıca Rafael’in Spyder sistemi, Israel Aerospace Industries tarafından geliştirilen MMR tipi çok görevli radarlar ve Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve kontrol sistemi yer alıyor.
Katrinis, kaynak kodu konusunun milyarlarca avroluk savunma tedarikinde ulusal çıkarların korunması bakımından önem taşıdığını söyledi. Anlaşmanın teknik ve hukuki hükümlerinin kamuoyuna açıklanmasını istedi.
Teknoloji transferi ifadeleri soru işareti oluşturdu
Yunanistan’daki bazı yayınlar, İsrail’in bilgilendirmesinde Yunan Silahlı Kuvvetleriyle teknoloji transferinden ve yazılım ile teknolojinin ortak kullanımından söz edildiğini yazdı. Aynı yayınlarda kaynak kodunun teslim edileceğine ilişkin açık bir ifadeye yer verilmediği belirtildi.
Bu değerlendirmelerde Patel’in kaynak kodunun kullanım lisansına dahil olmadığı yönündeki sözlerinin, Yunanistan’ın önceki açıklamalarıyla çelişkili bir görüntü oluşturduğu savunuldu. Bazı yayınlar, bir röportajdaki soru-cevap bölümünün internet sitesinden çıkarıldığını ve metnin daha sonra yeni bilgilere dayanılarak güncellendiğini ileri sürdü.
Muhalefetten bağımlılık ve maliyet eleştirisi
Eski Başbakan Aleksis Çipras’ın kurduğu Yunan Sol İttifakı, kaynak koda erişim bulunmamasının sistemin yönetimi ve ulusal çıkarların korunması açısından ciddi soru işaretleri yarattığını belirtti.
Parti, Yunanistan’ın sistem üzerinde tam denetime sahip olmaması halinde dışa bağımlılığın artabileceğini savundu. Muhalefetteki partiler de anlaşmanın İsrail’e savunma alanındaki bağımlılığı artırabileceğini ve Yunan vergi mükellefleri için mali yük oluşturabileceğini söyledi.
Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis ise anlaşmayı "utanç verici" diye nitelendirdi. Varufakis, Atina yönetiminin bu anlaşmayla ülkenin çıkarlarını zedelediğini savundu.
