ABD’nin Batı Şeria’daki İsrailli yerleşimcilerle ticareti kısıtlamayacağı yönündeki tutumunu Dışişleri Bakanı Marco Rubio açıkladı. Rubio, İngiltere’nin bu yöndeki kararını izlemeyeceklerini söyledi.
Rubio, salı günü Florida eyaletinin Miami kentinde, Kolombiya’ya hareketinden önce gazetecilerin sorularını yanıtladı. Batı Şeria’daki yerleşimcilerle ticarete sınırlama getiren 12 ülkenin kararına ilişkin konuşan Rubio, "İngiltere’nin yaptığını açıkça yapmayacağız" dedi.
ABD Dışişleri Bakanı, Washington’un İsrailli yerleşimcilere karşı İngiltere benzeri bir adım atma niyetinde olmadığını belirtti. Rubio, 12 ülkenin açıklamasını gördüklerini ancak o sırada konuya ilişkin yorum yapmayacağını söyledi.
Batı Şeria’da tırmanış endişesi
Rubio ayrıca Batı Şeria’da şiddet, çatışma veya gerilimin artmasını istemediklerini ifade etti. Bölgenin hassas bir dönemden geçtiğini belirten Rubio, olası bir tırmanıştan endişe duyduklarını açıkladı.
Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere’nin dışişleri bakanları, iki devletli çözüm başlığıyla yayımladıkları ortak bildiride, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşimlerle mal ticaretine sınırlama getirdiklerini duyurdu.
Yerleşimlere ilişkin Filistin verileri
Filistin verilerine göre, Binyamin Netanyahu liderliğindeki İsrail hükümetinin 2022’nin sonlarında kurulmasından bu yana Batı Şeria’da 104 yeni yerleşim kurulması onaylandı. Aynı dönemde 160 tarımsal yerleşim noktası oluşturuldu.
Filistin hükümetine bağlı Duvar ve Yerleşimlere Karşı Direniş Komisyonu, 2026’nın ilk yarısında yerleşimcilerin Batı Şeria’da 3 bin 488 saldırı gerçekleştirdiğini açıkladı. Komisyon, saldırılarda 17 Filistinlinin hayatını kaybettiğini, 26 Bedevi ve pastoral topluluğun tamamen veya kısmen yerinden edildiğini ve 42 yeni yerleşim noktası kurulduğunu bildirdi.
Batı Şeria’da, Doğu Kudüs de dahil olmak üzere, yaklaşık 750 bin İsrailli yerleşimcinin 194 yerleşim ve 400 yerleşim noktasında yaşadığı bildirildi.
İşgalin ve yerleşimlerin hukuki statüsü
Batı Şeria’da yerleşimci saldırıları ile İsrail ordusunun baskınları sürerken, Gazze Şeridi’ndeki savaş Ekim 2023’ten bu yana devam ediyor. Batı Şeria ve Doğu Kudüs, 1967’den beri İsrail işgali altında bulunuyor.
Uluslararası toplum, işgal altındaki topraklarda kurulan İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka aykırı kabul ediyor. İsrail ise bu değerlendirmeyi reddediyor.
Bölgedeki gerilimin arka planında, 1948’deki kuruluş sürecinden bu yana en az 750 bin Filistinlinin yerinden edilmesine ilişkin tarihsel anlaşmazlıklar da bulunuyor.