İşgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerle ekonomik ilişkileri kesme kararı alan 12 ülke, ortak yazılı açıklamayla tutumlarını duyurdu. Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere’nin dışişleri bakanları, yerleşimlerle ticareti yasaklayacaklarını açıkladı.
Açıklamada, İsrail’in Batı Şeria’daki eylemlerinin iki devletli çözümü zayıflattığı ve durumun giderek kötüleştiği belirtildi. Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin yol açtığı şiddete de değinilen açıklamada, iki devletli çözümün korunması gerektiği vurgulandı.
İngiltere ithalatı ve yaptırımları hedef alıyor
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Parlamento’da yaptığı konuşmada, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerden İngiltere’ye gönderilen malların ithalatının yasaklanacağını bildirdi.
Miliband, İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrasında kendisini savunma hakkını kullandığını savundu. İran’ın İsrail’i ve Yahudileri tehdit etmeyi sürdürdüğünü öne süren bakan, İranlı kurum ve kişilere ve İran’ın etkisindeki gruplara yaptırım uygulandığını söyledi.
İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini belirten Miliband, İran’ın nükleer programına ilişkin ihlalleri Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne taşıyacaklarını açıkladı. İran ve Hizbullah’a yönelik yeni yaptırımları da duyuran Miliband, bu tehditlere karşı mücadelenin İsrail ile ortak ulusal güvenlik sorunları olduğunu ifade etti.
İngiltere’de ve dünyada Yahudilerin korku içinde olduğunu savunan Miliband, İsrail’e desteğinin devam ettiğini söyledi. Bu desteğin Filistin Devleti’ne destekle çelişmediğini belirten bakan, iki devletli çözümün Filistinliler ve İsrailliler için tek yol olduğunu kaydetti. Miliband, Gazze’de yaşananların dünyanın ve İngiltere’nin vicdanından silinmeyecek bir leke olduğunu dile getirdi.
Yerleşimlere ilişkin rakamlar ve yaptırım planı
Miliband, işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yasa dışı yerleşimlerde yaklaşık 770 bin İsraillinin yaşadığını söyledi. İsrail devletinin ve Filistin topraklarını gasbetmek isteyen İsraillilerin saldırıları nedeniyle yaklaşık 4 bin Filistinlinin kısa sürede yerlerinden edildiğini belirtti.
İngiltere’nin resmi görüşünün, İsrail işgalinin kontrolü kalıcılaştırmayı, egemenliği genişletmeyi ve yasa dışı yerleşimler üzerinden yayılmacı politika yürütmeyi amaçladığı için hukuka aykırı olduğu yönünde bulunduğunu açıklayan Miliband, bu değerlendirmenin ekonomik ilişkilere de yansıyacağını söyledi.
İngiltere hükümetinin yasa dışı yerleşimlerden gelen malların ithalatını yasaklayacağını belirten Miliband, yerleşimlerin genişletilmesine yönelik inşaat, altyapı, finansman ve gayrimenkul hizmeti sağlayan belirli kişi ve şirketlere karşı da adım atılacağını açıkladı. Yerleşimlerin kurulmasını veya büyütülmesini kolaylaştıranların yaptırımlarla karşılaşacağını söyledi.
Fransa yerleşimlerle ticareti kesecek
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrailli yerleşimlerle ticareti sona erdireceklerini duyurdu. Barrot, kararın Batı Şeria’daki durumun patlama eşiğine gelmesi, Filistin topraklarının gasbının sürmesi ve Filistinlilere yönelik şiddetin artması nedeniyle alındığını belirtti.
Yaşananların iki devletli çözümü tehlikeye attığını söyleyen Barrot, İsrail makamlarına yasa dışı yerleşimleri ve bu yerleşimlerin ardından gelen şiddet olaylarını sona erdirme çağrısı yaptı. Barrot, Avrupa’nın da aynı kararlılığı göstermesi gerektiğini ifade etti.
İngiliz diplomatların ise yaptırım kararının ABD-İngiltere ilişkilerinde gerilemeye neden olabileceği endişesiyle ABD’ye özel görüşmelerde kararın büyük ölçüde sembolik olduğunu ve İsrail’le ticari ya da güvenlik ilişkileri üzerinde somut bir etkisinin bulunmayacağını ilettiği aktarıldı.
