ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ı Yemen'deki Husilere destek sağlamak amacıyla Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) personelini taşıyan doğrudan uçuşlar düzenlemekle suçladı. Rubio, Manila'da düzenlenen Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) toplantısı sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, "Tahran'dan Yemen'e doğrudan uçuşlar düzenlemeye karar verdiler; bu uçuşlarla ülkeye DMO unsurları ve başkalarını taşıdılar" dedi.
ABD'li bakan, bu uçuşların kimliğini, taşınan personelin sayısını belirtmedi ve iddiasını destekleyen herhangi bir kanıt sunmadı.
Husilerden Suudi Arabistan'a füze saldırısı
Rubio'nun suçlamaları, Husilerin Suudi Arabistan'a bağlı gemilere yönelik Bab el-Mendeb Boğazı'nda abluka ilan etmesinin ardından geldi. Husiler, Yemen'e yönelik Suudi kısıtlamalarına ve Husilerin kontrolündeki başkent Sana'daki havalimanına düzenlenen saldırıya misilleme olarak Suudi Arabistan'a bağlı veya krallığın Kızıldeniz limanlarına gidip gelen gemileri hedef aldıklarını açıkladı.
Husiler, Sana Havalimanı'na düzenlenen saldırıdan Suudi Arabistan'ı sorumlu tuttu ve saldırının Husilerin liderlerini İran'dan eve getiren bir uçuşu durdurmayı amaçladığını öne sürdü. Rubio ise bu anlatıya itiraz ederek Tahran'ın doğrudan uçuşları DMO personelini ve diğer unsurları Yemen'e taşımak için kullandığını iddia etti.
Gerilimin tırmanmasıyla Husiler, Suudi Arabistan'ın Abha Uluslararası Havalimanı'na füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. Bu saldırı, iki taraf arasında yıllar sonra yaşanan en ciddi çatışmalardan biri olarak kaydedildi.
Küresel ticaret yolları tehdit altında
Rubio, Kızıldeniz'den geçişi kısıtlayacak herhangi bir gelişmenin Hürmüz Boğazı'yla aynı nedenlerle sorun yaratacağını belirterek durumu yakından izlediklerini söyledi. Suudi Arabistan ordusu ise Bab el-Mendeb'i açık tutma ve ticari gemilere yönelik Husilerin tehditlerine sert karşılık verme sözü verdi.
Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan dar boğaz, Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan önemli bir deniz ticareti koridoru konumunda. Küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12'si ve dünya konteyner trafiğinin yaklaşık dörtte biri normal şartlarda bu güzergahtan geçiyor.
ABD-İran çatışmasının Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini ciddi şekilde azaltmasıyla bu koridorun önemi daha da arttı. Suudi Arabistan, petrolünü uluslararası piyasalara ulaştırmak için giderek daha fazla Kızıldeniz ihracat rotalarına bel bağlamış durumda.
Rubio'dan İran'a sert uyarı
Güneydoğu Asyalı liderlere hitap eden Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmesine, geçiş ücreti toplamasına ve uymayan gemilere saldırmasına izin verilmesinin dünya genelindeki uluslararası su yolları için tehlikeli bir emsal oluşturacağı uyarısında bulundu.
Rubio, İran'ın Husilere verdiği desteğin, Orta Doğu genelinde silahlı grupları destekleme politikasının bir yansıması olduğunu belirterek "Husiler, Hizbullah, Irak'taki milisler, Hamas; İran parasını bunlara harcıyor. Halkına değil, terör örgütlerini ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı aktörleri desteklemeye harcıyor" dedi.
Rubio'nun suçlamaları, ABD ordusunun İran'daki hedeflere yönelik hava saldırılarının 11'inci geceye ulaştığı bir dönemde geldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, son hedefler arasında uçak hangarları ve insansız hava aracı depolama alanlarının bulunduğunu açıkladı.
