ABD mahkemesi, çevre ve iklim adaleti hibelerinin iptalini hukuka aykırı buldu

Güney Carolina’daki federal yargıç Richard Gergel, EPA’nın Biden döneminde kurulan 2,8 milyar dolarlık çevre ve iklim adaleti hibe programını iptal etmesini hukuka aykırı saydı. Ancak mahkeme, programın yeniden işletilmesini zorunlu kılan kalıcı bir tedbir kararı vermedi.

Scraper System17 Haziran 2026, 19:36

ABD mahkemesi, çevre ve iklim adaleti hibelerinin iptalini hukuka aykırı buldu

ABD’de bir federal yargıç, Çevre Koruma Ajansı’nın çevre ve iklim adaleti hibelerini sona erdirme kararını hukuka aykırı buldu. Karar, Biden döneminde başlatılan ve dezavantajlı topluluklardaki çevre ile halk sağlığı sorunlarını hedefleyen 2,8 milyar dolarlık program açısından önemli bir dönüm noktası olarak öne çıktı.

Güney Carolina’da görev yapan ABD Bölge Yargıcı Richard Gergel, Environmental and Climate Justice Block Grant Programı’nın kaldırılmasına ilişkin işlemi geçersiz saydı. Mahkeme, programın iptaline giden idari adımı hukuka aykırı buldu.

Mahkeme yeniden başlatma kararı vermedi

Kararda, bu fonların yerel kirlilik kaynaklarıyla ve iklim riskleriyle uzun süredir mücadele eden projeleri destekleyeceği vurgulandı. Program, yerel yönetimlerle ortak çalışan topluluk gruplarına hava kirliliği, artan enerji faturaları, altyapı bozulması ve aşırı sıcak gibi sorunlarla mücadele için kaynak sağlıyordu.

Yargıç, buna karşın ajansın programı yeniden yürütmesini zorunlu kılacak kalıcı bir ihtiyati tedbir kararı vermedi. Gergel, böyle bir kararın hibeleri denetleyecek personelin yeniden işe alınmasını gerektirebileceğini ve bunun pratik olmayabileceğini belirtti.

Mahkeme ayrıca, hibelerin dağıtımı için belirlenen eylül son tarihinin uzatılması talebini de reddetti. Böylece karar, programın iptalinin hukuka aykırı olduğunu tescil ederken, fonların otomatik biçimde yeniden başlamasının önünü açmadı.

Dava ve programın kapsamı

Dava, Southern Environmental Law Center ile Public Rights Project tarafından açıldı. Kurumun dava direktörü Kym Meyer, kararı değerlendirdiklerini ve ajansla bir sonraki adımın ne olacağını konuşmak istediklerini söyledi. Meyer, programın en kısa sürede yeniden başlaması gerektiğini dile getirdi.

Program, Enflasyon Azaltma Yasası kapsamında oluşturulmuş ve Biden yönetiminin ülke genelindeki yapısal eşitsizlikleri azaltma çabalarının parçası olarak tanımlanmıştı. Bütçe belgelerine göre hibeler, kirliliğin azaltılması, halk sağlığının güçlendirilmesi ve iklim hazırlığının artırılması gibi yerel önceliklere yöneliyordu.

Destek alan kuruluşlardan biri olan CleanAIRE NC, Kuzey Karolina’nın Mecklenburg County bölgesinde dört topluluğa hava sensörleri kurmak için 500 bin dolar aldı. Kuruluş, bu bölgelerin daha zengin mahallelere kıyasla çok daha yüksek kirlilik maruziyetine sahip olduğunu, bunun da sağlık sonuçlarında belirgin farklar yarattığını aktardı.

CleanAIRE NC yetkilileri, söz konusu bölgelerin büyük otoyollara, yoğun sanayi faaliyetlerine, kirletici fabrikalara ve kömür santrallerine daha yakın olduğunu söyledi. Toplanacak verilerin, toplulukların daha temiz hava için nasıl savunuculuk yapabileceğini öğretmekte kullanılacağı belirtildi.

Trump göreve başladığında imzaladığı kararnamelerden biriyle Enflasyon Azaltma Yasası üzerinden ayrılan fonların dağıtımını durdurmuş, bir diğeriyle de çevre adaleti ofis ve pozisyonlarının mümkün olan en geniş ölçüde sonlandırılmasını istemişti. Mahkeme, bunun sonucunda çevre adaleti hibelerinin iptaline giden süreci de hukuka aykırı bulmuş oldu.

EPA sözcüsü ise kurumun kararı değerlendirdiğini açıkladı. CleanAIRE NC tarafı, Kuzey Mecklenburg’daki ailelerin yıllardır nefes aldıkları havayla ilgili temel şeffaflık için beklemek zorunda kaldığını, mahkemenin de topluluğun önemli hava izleme kaynaklarından haksız biçimde mahrum bırakıldığını doğruladığını söyledi.

ABD mahkemesi, çevre ve iklim adaleti hibelerinin iptalini hukuka aykırı buldu