Arktik'te rekor sıcaklıklar yaklaşık 200 kuş türünü etkiliyor

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesine göre Arktik'te rekor sıcaklıklar kuşları etkiliyor

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesinin Arktik Raporu'na göre, Ekim 2024-Eylül 2025 döneminde bölgedeki yüzey hava sıcaklıkları 1900'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Arktik'te yıl içinde yaklaşık 200 kuş türü bulunurken, değişen koşullar bu türlerin beslenme, göç ve üreme davranışlarını etkiliyor.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesinin Arktik Raporu, bölgedeki yüzey hava sıcaklıklarının Ekim 2024-Eylül 2025 döneminde 1900'den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktığını ortaya koydu. Arktik'te son 10 yılın tamamı da ölçüm tarihinin en sıcak yılları arasında yer aldı.

2006'dan bu yana bölgedeki ortalama yıllık sıcaklık artışı, küresel ortalamanın iki katı hızla gerçekleşti. Hızlı iklim değişikliği, Arktik'teki canlıların yaşam alanları ve davranışları üzerindeki etkileri daha görünür hale getirdi.

Arktik, yaklaşık 200 kuş türüne ev sahipliği yapıyor

Arktik Konseyi bünyesindeki Arktik Flora ve Faunanın Korunması Grubunun verilerine göre Arktik'te yıl boyunca yaklaşık 200 kuş türü bulunuyor. Bu sayı, dünya genelindeki kuş türlerinin yaklaşık yüzde 2'sine denk geliyor.

Bölgedeki kuş varlığında su kuşları, kıyı kuşları ve deniz kuşları öne çıkıyor. Ötücü kuşların sayısı ve çeşitliliği daha düşük kalırken, türlerin çoğu Arktik'te yalnızca kısa süre bulunuyor. Buna rağmen bölge, özellikle üreme dönemlerinde önemli bir yaşam alanı niteliği taşıyor.

Deniz kuşları ekosistemdeki değişimleri yansıtıyor

TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsünün temmuzda gerçekleştirdiği 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi kapsamında, yüz binlerce deniz kuşunun yaşadığı dik bazalt kayalıklardan oluşan Alkefjellet gözlemlendi. Arktik'in simge türleri arasında yer alan puffinler de doğal yaşam alanlarında incelendi.

Seferde yer alan TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü Kıdemli Başuzman Araştırmacısı Dr. Atilla Yılmaz, deniz kuşlarının iklim değişikliğinin ekosistem üzerindeki sonuçlarını en hızlı gösteren canlı grupları arasında bulunduğunu söyledi.

Yılmaz, deniz suyu sıcaklığı, deniz buzu ve besin kaynaklarında yaşanan değişimlerin kuşların beslenme, göç ve üreme davranışlarını doğrudan etkilediğini belirtti. Kuş türleriyle dağılımlarının seferlerde kayıt altına alınmasının bilimsel çalışmalar açısından önemli olduğunu ifade etti.

Svalbard'da kuş kolonileri korunuyor

Svalbard Takımadaları'ndaki kuşlar ve yuvalama alanları, Svalbard Çevre Koruma Kanunu kapsamında sıkı biçimde korunuyor. Yılmaz, özellikle kuş kolonilerinin rahatsız edilmesini engellemek amacıyla bölgede önemli kısıtlamalar bulunduğunu söyledi.

Yüksek Patojenik Kuş Gribinin son yıllarda Arktik'te görülmesi, gözlemlerin önemini artırdı. Alkefjellet'teki büyük kuş kolonileri ve puffinler, hem bölgenin doğal zenginliğini gösteriyor hem de hızla değişen Arktik ekosisteminin durumuna ilişkin göstergeler sunuyor.

Seferler çevre koruma kurallarına uygun yürütülüyor

TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdürü ve 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Arktik'in iklim değişikliğinin etkilerinin en hızlı gözlemlendiği bölgelerden biri olduğunu belirtti.

Özsoy, seferlerde atmosfer, denizler, buzullar ve canlı yaşamı gibi farklı bileşenlerin birlikte değerlendirildiğini, ayrıca uzun dönemli bilimsel kayıt oluşturulmaya çalışıldığını söyledi. Çalışmaların Arktik'in hassas ekosistemine zarar vermeden ve Svalbard'ın sıkı çevre koruma kurallarına uygun yürütülmesinin, hem bilimsel bilgi üretimi hem de bölgenin korunması bakımından önem taşıdığını vurguladı.

Sefer sırasında elde edilen görsellerin Arktik'teki kuş yaşamını ve değişen çevresel koşulları belgelemeye katkı sağlaması bekleniyor. Kayıtların, gelecekteki bilimsel çalışmalar ve farkındalık faaliyetleri için tamamlayıcı bir kaynak oluşturacağı değerlendiriliyor.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesine göre Arktik'te rekor sıcaklıklar kuşları etkiliyor