İsrail'in Suriye'nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Hava Üssü'ne yönelik saldırısı, ABD'nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Thomas Barak tarafından İsrail, Suriye ve Türkiye'yi doğrudan askeri çatışmaya sürükleyebilecek tehlikeli bir gelişme olarak değerlendirildi.
Barak, Jerusalem Post'a yaptığı açıklamada saldırıları "tehlikeli ve endişe verici" diye nitelendirdi. Can kaybı yaşanmamasından ve gerilimin daha ileri taşınmamasından memnuniyet duyduğunu belirten Barak, taraflar arasında açık iletişim kanalları bulunmamasının çok daha ağır sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisi, salı akşamı yayımladığı açıklamada, salı sabahı İdlib vilayetindeki Ebu Zuhur Hava Üssü'ne 8 hava saldırısı düzenlendiğini kabul etti. Saldırılar, hava üssünün altyapısında maddi hasara neden oldu.
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı da Netanyahu'nun ofisinin Türkiye'ye yönelik iddialarının, Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan saldırıları meşrulaştırmaya çalıştığını bildirdi.
Gerilimi azaltma mekanizması yeniden gündemde
Barak, İsrail, Türkiye ve Suriye arasında doğrudan askeri çatışmaya hızlı bir tırmanma yönünde gerçek bir risk bulunduğunu söyledi. Taraflarla gerilimi azaltma mekanizmasının yeniden etkinleştirilmesi için sakin görüşmeler yürütüldüğünü belirten Barak, Türkiye'nin bu sürece doğrudan ya da dolaylı şekilde dahil edilebileceğini ifade etti.
Diplomatik diyaloğun silahlı çatışmayı önlemenin en iyi yolu olduğunu kaydeden Barak, tarafların iletişim kanallarını açık tutmasının önünde temel bir engel bulunmadığını dile getirdi.
Barak, ABD açısından acil önceliğin Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimin düşürülmesine yardımcı olmak ve kontrol edilmesi güç, kasıtsız bir tırmanmayı engellemek olması gerektiğini söyledi. Tüm taraflara, karmaşık duruma kalıcı çözüm bulmak için sabırlı davranma çağrısı yaptı.
Suriye ile İsrail arasındaki görüşmeler
Barak'ın son yıllarda Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara hükümeti ile İsrailli üst düzey yetkililer arasında çeşitli görüşmelere ev sahipliği yaptığı aktarıldı. Bu görüşmelerde iki ülke arasındaki sınır anlaşmazlığına çözüm bulunması, normalleşmenin ilerletilmesi ve gerilimin azaltılması amaçlandı.
Görüşmelerin son turunda tarafların ortak ekonomik projeleri ilerletme ve merkezi Ürdün'de bulunacak bir anlaşmazlık çözüm mekanizması oluşturma konusunda uzlaştığı belirtildi.
Barak, tarafların kaygılarının netleştirilmesi bakımından somut ilerleme kaydedildiğini, son gelişmelerin ardından görüşmelerin mümkün olan en kısa sürede yeniden başlatılmasının önem kazandığını söyledi.
Suriye hükümetinin İsrail'e karşı saldırgan bir niyet taşımadığını ve yalnızca egemenliğini korumaya çalıştığını açıkladığını belirten Barak, Suriye'yi egemen, sorumlu ve istikrarlı bir komşu olarak nitelendirdi.
Barak, dikkatle hazırlanmış gerilimi azaltma düzenlemelerinin bölgesel sakinlik ve istikrarı güçlendirebileceğini ifade etti. Sivil altyapının ABD'nin değerlendirmesine göre İsrail için güvenlik tehdidi oluşturmadığını belirten Barak, Suriye'nin etkili bir sivil radar sistemiyle güvenli ve güvenilir iç hat uçuşlarını sürdürebilmesi gerektiğini kaydetti.
Bu teknik gerekliliğin zorunlu olarak güvenlik kaygısı doğurmadığına inandıklarını söyleyen Barak, daha fazla görüşmenin konunun tüm tarafları tatmin edecek şekilde açıklığa kavuşturulmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Paris görüşmelerinde iletişim mekanizması kararı
6 Ocak 2026'da Suriye ile İsrail, Paris'te ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerde askeri gerilimi azaltmak amacıyla bilgi paylaşımı ve koordinasyon sağlayacak ortak bir iletişim mekanizması kurulması konusunda anlaşmıştı. Taraflar ayrıca diplomatik temasları sürdürme ve ticari iş birliği fırsatlarını değerlendirme kararı almıştı.
