Hürmüz Boğazı'ndan gübre ve bağlantılı bazı ham maddelerin taşınmasını kolaylaştırmayı amaçlayan güven mekanizması için Birleşmiş Milletler bünyesinde çalışma yürütülüyor.
BM, üye devletleri girişime ciddi ve yapıcı katılım göstermeye çağırdı. Son dört ayda üye devletlerle yapılan istişarelerde öneriye destek sağlandığı bildirildi.
Guterres deniz taşımacılığının önemini vurguladı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel çatışmaların deniz ticaretinde yarattığı kesintilerin gıda sistemi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Orta Doğu'daki çatışmaların Hürmüz ve Babu'l Mendeb boğazlarından geçen deniz taşımacılığını aksattığını söyleyen Guterres, Rusya-Ukrayna savaşının da deniz güzergahları için tehdit oluşturduğunu belirtti.
Bu gelişmelerin küresel gıda sistemi üzerinde özellikle güçlü bir baskı oluşturduğunu ifade eden Guterres, deniz geçişlerinin hiçbir koşulda baskı aracı olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi. Dünya gıda tedarikinin çatışmaların tali zararı haline gelmemesi gerektiğini vurguladı.
Guterres, deniz taşımacılığı özgürlüğünün uluslararası barış ve güvenlik açısından olduğu kadar gıda, enerji kaynakları ve temel ham maddelerin taşınması bakımından da hayati önem taşıdığını kaydetti. Bu nedenle üye devletlerden, mart ayında Hürmüz Boğazı'ndaki krize müdahale amacıyla oluşturduğu çalışma grubuna destek vermelerini istedi.
Güven mekanizmasının kapsamı genişletilebilecek
Guterres, çalışma grubunun ilk aşamada gübre ve bunlarla bağlantılı bazı ham maddelerin taşınmasına odaklanan mekanizmayı oluşturduğunu söyledi. Mekanizmanın kapsamının ilerleyen dönemde diğer ürünleri de içerebileceğini belirtti.
Yeni düzenlemenin üye devletlerin uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini değiştirmeyeceğini ifade eden Guterres, BM'nin süreçte tarafsız arabulucu rolü üstlenebileceğini kaydetti. Guterres, ilgili tüm kurumları ciddi ve yapıcı katılım göstermeye çağırdı.
BM Proje Hizmetleri Ofisi İcra Direktörü Jorji Moreira da Silva, bölge ülkeleri gerekli siyasi iradeyi gösterdiği takdirde mekanizmanın başlatılmaya hazır olduğunu açıkladı.
