ABD’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) yetkililerine yönelik yaptırım kararları, Birleşmiş Milletler özel raportörleri tarafından kınandı. Raportörler, UCM Başkanı Tomoko Akane ile mahkemenin üst düzey yetkililerine uygulanan yaptırımların derhal kaldırılmasını istedi.
ABD, 18 Ağustos 2025’te Akane ve mahkemenin üst düzey yetkililerinden Abdoulaye Seye’ye yaptırım uyguladı. Böylece yaptırım listesine alınan mevcut veya eski UCM yetkililerinin toplam sayısı 11’e yükseldi.
Mahkeme için acil adım çağrısı
BM özel raportörleri, UCM’ye taraf ülkelerin mahkemeyi hukuka aykırı müdahalelere karşı korumak için kararlı ve acil adımlar atması gerektiğini belirtti. Devletlerden ayrıca hakimler, savcılar ve mahkeme çalışanları üzerindeki yaptırım etkilerini azaltmak üzere vakit kaybetmeden harekete geçmeleri istendi.
Raportörler, UCM ve çalışanlarının karşı karşıya kaldığı baskının yalnızca mahkeme tarafından göğüslenemeyeceğini söyledi. Açıklamada, mahkemenin kurum ve insanlık adına yürüttüğü çalışmanın eşi benzeri görülmemiş bir saldırıyla karşı karşıya olduğu değerlendirmesine yer verildi.
Albanese’ye yönelik yaptırımlar da eleştirildi
Açıklamada, BM’nin Filistin özel raportörü Francesca Albanese’ye uygulanan ABD yaptırımları da kınandı. Bu konudaki endişeler nedeniyle ABD makamlarıyla temasların sürdüğü bildirildi.
UCM kararlarının ardından gelen yaptırımlar
UCM, 21 Kasım 2024’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında, Gazze’de işlendiği belirtilen savaş suçları kapsamında tutuklama emri çıkardı.
ABD, bu kararın ardından Haziran 2025’te UCM Başsavcısı Karim Khan’ı yaptırım listesine aldı. Washington, Ağustos 2025’te mahkemenin dört yetkilisine daha yaptırım uyguladı ve kararını bu kişilerin "İsrail karşıtı tutumuna" dayandırdı.
ABD Başkanı Donald Trump da UCM’yi birçok kez eleştirdi ve müttefik ülkelere mahkemenin üyeliğinden ayrılma çağrısında bulundu.
Özel raportörlerin çalışma biçimi
BM özel raportörleri, BM İnsan Hakları Konseyi’nin özel prosedürleri çerçevesinde görev yapan bağımsız mekanizmalar arasında yer alıyor. Uzmanlar, farklı ülkelerdeki durumları ve çeşitli bölgelerdeki tematik sorunları izleyerek bilgi topluyor.
Özel raportörler BM personeli kabul edilmiyor ve görevlerini bağımsız ve gönüllü biçimde yürütüyor.
