İsrail televizyon kanallarının salı gecesi sandıkların kapanmasının ardından yayımladığı çıkış anketlerine göre, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun iktidar bloku parlamentodaki çoğunluğunu kaybetti. Gazze'de savaşı yürüten koalisyon, 2022'de kazandığı 64 sandalyeden 50'ye gerilerken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderlik ettiği muhalefet bloku 52 veya 53 sandalyeye yükseldi. Her iki taraf da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı.
Kamu yayıncısı Kan ile Kanal 13, Eisenkot'un blokuna 53, Netanyahu'nun blokuna 50 ve Arap partilerine 17 sandalye verdi. Kanal 12 ise Eisenkot blokunun 52, Arap partilerinin 18 sandalye kazanacağını öngördü. Netanyahu'nun Likud partisi, 2022'deki 32 sandalyeden gerilemesine rağmen 24-25 sandalyeyle en büyük tek parti olmayı sürdürdü ve 21-23 sandalye öngörülen Eisenkot'un Yashar partisinin önünde yer aldı. Sağ eğilimli i24 ile Netanyahu yanlısı Kanal 14, sırasıyla 55 ve 60 sandalyeyle yalnızca onun blokunu önde gösterdi.
İki yıllık savaşın ardından tepki oyu
Eisenkot, sonucu Netanyahu'ya ve kendi ifadesiyle "7 Ekim hükümetine" yönelik bir güvensizlik oyu olarak nitelendirdi ve bunun yerine geçecek "Siyonist hükümeti" hızla kurma sözü verdi. Muhalefet lideri Yair Lapid, Netanyahu'nun "ezici bir yenilgi" aldığını söyledi. Demokratlar lideri Yair Golan ise "Halk konuştu, Netanyahu hükümetini görevden aldı" diye yazdı ve kendi blokunun "gerçek bir değişim hükümeti kurmak için tarihi bir fırsata" sahip olduğunu belirtti.
Katılım oranı saat 20.00 itibarıyla yüzde 74,3'e ulaştı. Bu, 1988'den bu yana aynı saatte kaydedilen en yüksek oran olurken 2022'deki yüzde 70,6'nın da oldukça üzerinde kaldı; 5,4 milyondan fazla kişi oy kullandı.
Sızdırılan telefon görüşmesi: "Çıldırdılar mı?"
Oy verme işleminin son saatlerinde Kanal 12 siyasi analisti Amit Segal, Netanyahu'nun ultra-Ortodoks toplumdan bir kişiyle yaptığı telefon görüşmesinin kaydını yayımladı. Netanyahu, Haredi seçmenlerin neden sandığa gitmediğini sorarak, "Bana söyleyin, çıldırdılar mı? Burada solcu bir hükümet mi istiyorlar?" dedi. Görüştüğü kişi ise Haredilerin, askerlik hizmetine zorunlu katılım konusunda dört yıldır verilen sözlerin tutulmamasının ardından "kimsenin sözünü tutacağına ikna olmadığını" söyledi. Netanyahu, "Şimdi, bir buçuk saat içinde onlara nasıl güvence verebilirim?" diye yanıtladı.
Netanyahu gün boyunca İsrail vatandaşı Filistinlileri hedef aldı; alternatifin "Mansur Abbas ve Ahmed Tibi hükümeti" olduğunu savundu ve bazı kişilerin seçimi "çalmaya" çalıştığını iddia etti.
Arap partilerinden rekor sonuç
Ortak Liste ile Birleşik Arap Listesi'nin toplam 17-18 sandalye kazanması bekleniyor. Bu, Arap kasabalarında uzun kuyrukların oluştuğu günün ardından, Knesset tarihindeki en yüksek Arap temsil oranı olacak. Şakib es-Selam'daki Bedevi seçmenler oy kullanmak için dört saatten fazla beklediklerini söyledi. Kanal 12'nin yayımladığı seçim gecesi programında bir Arap parti lideri, destekçilerine "Netanyahu, Ben Gvir ve Smotrich'in aşırı sağ hükümetini" göndermek için çalışmayı sürdüreceklerini söyledi. Lider, hükümeti "kan hükümeti" olarak nitelendirerek 1967 sınırları temelinde, Filistin devletine dayalı adil bir barış çağrısı yaptı.
İşgal altındaki Doğu Kudüs'te yaşayan yaklaşık 391 bin Filistinli, İsrail onları vatandaş yerine daimi ikamet sahibi olarak sınıflandırdığı için oy kullanamadı.
Eisenkot güvercin değil
İktidarın değişmesi, Filistinlilere yönelik politikaların da değişeceği anlamına gelmeyebilir. Eisenkot, Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı, Gazze savaşı sırasında savaş kabinesinde yer aldı ve sivil bölgelere orantısız güç uygulanmasını öngören "Dahiye doktrini" ile yakından ilişkilendiriliyor. "Siyonist hükümet" kurma sözü de Arap partilerinin onun liderlik edeceği herhangi bir koalisyonun dışında tutulacağına işaret ediyor.
Resmi sonuçların önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor. Ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurmakla görevlendireceği adayı belirlemek üzere partilerle istişare edecek. Koalisyon görüşmelerinin uzaması halinde Netanyahu, geçici başbakan olarak görevini sürdürebilir.
