ABD eski Baş Tıbbi Danışmanı Dr. Anthony Fauci'nin 2019-2022 yıllarını kapsayan kişisel günlükleri, Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul tarafından kamuoyuna açıklandı. Belgelerin yayımlanması, Fauci'nin Senato Güvenlik Komitesi'nde ifade vereceği oturumdan bir gün önce gerçekleşti.
New York Times, Washington Post ve Wall Street Journal'ın haberlerine göre, günlükler Kovid-19 pandemisinin ilk günlerinde yaşanan tartışmalara ve perde arkasındaki gerilimlere ışık tutuyor. Belgeler, virüsün kökeni konusundaki yazışmaları ve bilimsel görüş ayrılıklarını belgeliyor.
Laboratuvar sızıntısı tartışmaları
New York Times'ın aktardığına göre, Fauci 26 Ocak 2020 tarihli notunda Vuhan'daki hayvan pazarının virüsün orijinal kaynağı olmadığını, sadece yayılmayı hızlandırdığını yazdı. Ancak 31 Ocak'ta çeşitli bilim insanları, kendisine virüsün bazı özelliklerinin laboratuvar kaynaklı olabileceği endişesini iletti.
Bu uyarıların ardından Fauci, 11 uzmanın katıldığı bir toplantı düzenledi. Toplantıda sadece iki bilim insanı virüsün doğal yollarla ortaya çıktığından kesin olarak emin olduğunu belirtirken, diğer katılımcılar konunun daha fazla araştırılması gerektiğini savundu.
Wall Street Journal, Fauci'nin başlangıçta laboratuvar sızıntısı hipotezini 'komplo teorisi' olarak nitelendirdiğini, daha sonra ise 'kesin bir kanıt olmadığını' kabul ettiğini yazdı. Fauci, Mayıs 2021'de günlüğüne 'Ben dâhil hiç kimse virüsün kökeninden yüzde 100 emin değil; kapsamlı bir soruşturma çağrısında bulunuyorum' notunu düştü.
Trump ile yaşanan çatışmalar
Günlükler, Fauci ile dönemin Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkinin pandemi sürecinde nasıl bozulduğunu da ayrıntılarıyla ortaya koyuyor. Washington Post'un aktardığına göre, Fauci Şubat 2020'de Trump'ı salgının ciddiyetini küçümsememesi konusunda uyardı ve bu tutumun ileride bir örtbas girişimi olarak algılanabileceğini söyledi.
Fauci, Trump'ın artan vaka sayılarını test kapasitesindeki artışa bağlamasını da eleştirdi. Günlüklerine 'Test sayısının artması vaka sayısını artırmaz, sadece mevcut vakaları ortaya çıkarır' yazdı. İkili, hidroksiklorokin ilacının kullanımı ve maske takma zorunluluğu konularında da karşı karşıya geldi.
Bununla birlikte, ilk dönemde Trump'ın Fauci'yi 'en zeki insanlardan biri' olarak övdüğü ve bir kez 'Seni seviyorum Tony' dediği anlar da günlüklerde yer alıyor. Zamanla Trump, Fauci'nin medyadaki görünürlüğünün kendisini gölgede bırakmasından rahatsız oldu ve danışmanını ekipten uzaklaştırdı.
Uluslararası şöhret ve eleştiriler
Fauci, günlüklerinde pandemi sırasında kazandığı uluslararası şöhreti de sık sık dile getirdi. Mart 2020'de dünyanın dört bir yanından telefon aldığını, hakkında çıkan haber ve makalelerin 'sayılamayacak kadar çok ve neredeyse saçma' olduğunu yazdı.
Ünlü aktör Julia Roberts, şarkıcı Joan Baez ve basketbol efsanesi Kareem Abdul-Jabbar gibi isimlerin kendisiyle temas kurduğunu belirten Fauci, bir donut zincirinin kendi adına donut çıkardığını ve tişörtler satıldığını kaydetti.
Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul ise bu pasajları, Fauci'nin ülke en kötü sağlık krizini yaşarken kendi imajıyla meşgul olduğu gerekçesiyle eleştirdi.
Tartışma devam ediyor
Günlükler, virüsün laboratuvar sızıntısı olup olmadığı konusundaki kronik tartışmayı sona erdirmiyor. Ancak krizin ilk günlerinde perde arkasında yaşanan bilimsel ve siyasi ayrılıkları net bir şekilde belgeliyor.
Belgelerin açıklanması, eski İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard'ın haziran ayında Fauci'yi Vuhan laboratuvarına yönelik 'tehlikeli genetik araştırmaları finanse etmekle' suçladığı gizli belgeleri ifşa etmesinin ardından geldi.
Fauci ise Senato oturumu öncesinde günlüklerin içeriği hakkında yorum yapmayı reddetti.
