Devlet kurumlarına uzun yıllar sızan FETÖ, daha önce de çeşitli kumpaslarla hükümete geri adım attırmayı denemişti. AK Parti'nin 1 Kasım 2015 seçimlerinde yeniden iktidara gelmesi ve Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarıyla örgüt mensubu askerlerin tasfiyesi, darbenin fitilini ateşledi. Örgüt elebaşı Fetullah Gülen, 19 Mart 2016'da yaptığı konuşmada askerlere açıkça darbe çağrısında bulundu.

Talimatı alan örgüt mensupları, darbe hazırlıklarına başladı. FETÖ'nün sivil yöneticileri, Aralık 2015'ten itibaren ABD'ye giderek Gülen ile görüştü. Yurt içinde ise Ankara Konutkent'teki bir villada, sözde TSK imamı Adil Öksüz başkanlığında toplantılar düzenlendi. Öksüz ve Kemal Batmaz, 11 Temmuz'da yeniden ABD'ye giderek planı Gülen'e sundu ve onay aldı.

Darbe planı bir ihbar ile ortaya çıktı
Planlanan saldırıya saatler kala, Kara Havacılık Komutanlığında görevli bir pilot binbaşı, MİT Başkanı Hakan Fidan'a FETÖ'cülerin kendisini alıkoymayı planladığı bilgisini iletti. Bu istihbarat, dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar'a ulaştırıldı. Akar, havadaki tüm unsurların üsse dönmesi ve hava sahasının kapatılması talimatını verdi.

Ancak bilginin sızması üzerine, Akıncı Üssü'ndeki darbeciler planlanan saati 16 Temmuz 03.00'ten, 15 Temmuz saat 20.30'a çekti. Özel Kuvvetler Komutanlığına bağlı 33 bordo bereli, Genelkurmay Başkanlığına doğru harekete geçti. Saat 21.00'de Orgeneral Akar'a darbeyi tebliğ eden Tümgeneral Mehmet Dişli, ikna edemeyince Akar'ı alıkoyma emri verdi.

Direniş ve şehitler
Darbe girişimi başladıktan kısa süre sonra, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Salih Zeki Çolak'ın koruma astsubayı Bülent Aydın, Genelkuray Karargahı'nda darbeciler tarafından şehit edildi ve 15 Temmuz'un ilk şehidi oldu. Akıncı Üssü'nden havalanan F-16'lar Ankara semalarında alçak uçuşa başlarken, İstanbul Boğaz köprüleri askerlerce kapatıldı.

Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, saat 23.02'de yaptığı açıklamada milletin temsil edildiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise saat 00.24'te CNN Türk'e canlı bağlanarak "Milletimizi meydanlara davet ediyorum." çağrısında bulundu. Bu çağrı, gidişatı değiştiren en önemli adım oldu.

Darbeci pilotlar Ankara Emniyet Müdürlüğünü bombalarken, Jandarma Genel Komutanlığı önünde protesto eden vatandaşlara helikopterden açılan ateşte 9 kişi şehit oldu. Diyarbakır'dan gelen darbeci Tuğgeneral Semih Terzi, Özel Kuvvetler Komutanlığı karargahını ele geçirmek isterken, emir astsubayı Ömer Halisdemir tarafından etkisiz hale getirildi. Halisdemir de bu çatışmada şehit düştü.

TBMM tarihte ilk kez bombalandı
Darbeciler, direnişi kırmak için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni (TBMM) hedef aldı. F-16'dan atılan bombalarla Meclis binası tarihinde ilk kez bombalandı ve 32 kişi yaralandı. Vatandaşların direnişiyle TRT işgalden kurtarıldı ve normal yayına döndü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İstanbul Atatürk Havalimanı'na inmesi ve binlerce kişi tarafından karşılanması, direnişe büyük moral oldu. Saat 04.00'te Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, darbe teşebbüsüne katılanlar hakkında gözaltı kararı verdi.
Darbe bastırıldı
Sabah saatlerinde darbecilerin kontrolündeki bir uçak, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi kavşağına bomba attı ve 15 vatandaş şehit oldu. Başbakan Yıldırım, Korgeneral Ziya Kemal Kadıoğlu'na darbecilerin uçaklarını düşürme yetkisi verdi.
Saat 08.26'da, Akıncı Üssü'nde alıkonulan Genelkurmay Başkanı Akar, helikopterle Çankaya Köşkü'ne getirildi. Akıncı Üssü'nün ana pisti, uçakların havalanmasını engellemek için vuruldu. Saat 12.57'de Başbakan Yıldırım, Bakan Işık ve Genelkurmay Başkanı Akar ile birlikte düzenlediği basın toplantısında darbe teşebbüsünün bastırıldığını duyurdu.
Toplamda 253 kişi şehit olurken, darbeciler 9 bin askeri personel, 35 uçak, 37 helikopter, 74'ü tank olmak üzere 246 zırhlı araç ve 4 bine yakın hafif silah kullandı.
Planlayıcı Gülen ABD'de öldü
Darbe girişimini ABD'nin Pensilvanya eyaletindeki çiftliğinden yöneten Fetullah Gülen, Türkiye'nin 27 ayrı suçtan hazırladığı 7 iade talebine rağmen ABD makamlarınca iade edilmedi. Gülen, 20 Ekim 2024'te Pensilvanya'daki St. Luke's Hastanesinde öldü. Ölümü, ABD Dışişleri Bakanlığınca Türk makamlarına iletilen belgeyle resmiyet kazandı.