Google, uzayda veri merkezleri kurma hedefi doğrultusunda ilk kez yörüngedeki bir uyduda yapay zeka modeli çalıştırdı. CEO Sundar Pichai, Project Suncatcher'ın ilk prototipinin Dünya'dan gönderilen bir komuta haiku ile yanıt verdiğini belirterek bunu proje için bir "hello world" kilometre taşı olarak nitelendirdi.
Ekip, yörüngeye bir komut göndererek uydunun Tensor Processing Unit'lerinden birini başlattı ve yerleşik Gemma modelinden uzayda bulunmaya dair bir haiku yazmasını istedi. Yanıt, uydu Norveç'teki Svalbard üzerinden geçerken Dünya'ya iletildi.

"Yıldız ışığı çekirdeğimi besliyor"
Şiir şöyleydi: "Aşağıda mavi mermer, / Veri akışları sessiz bir zarafetle, / Yıldız ışığı çekirdeğimi besliyor." Daha sonraki testlerde uzay temalı limerick'ler ve uydunun faydalı yük sistemlerine ilişkin telemetri talepleri de yer aldı.
San Francisco merkezli Planet ile birlikte geliştirilen uydu, 1 Ekim'de California'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden SpaceX'in Transporter-18 ortak taşıma göreviyle fırlatıldı. Uydu, Google'ın Trillium nesli dört TPU'sunu taşıyor.
Veri merkezleri neden yörüngeye taşınmak isteniyor?
Google'ın uzun vadeli vizyonu, lazer iletişimleriyle birbirine bağlanan, güneş enerjisiyle çalışan ve TPU'larla donatılmış uydulardan oluşan bir takımyıldız kurmak. Bu sistem, Dünya'daki bazı veri merkezlerini destekleyebilir veya zamanla onların yerini alabilir. Pichai, temel gerekçenin enerji olduğunu belirtti: Güneş, insanlığın toplam elektrik üretiminin yaklaşık 100 trilyon katı enerji yayıyor ve Güneş'le eşzamanlı yörüngelerdeki uydular neredeyse kesintisiz güneş enerjisi toplayabiliyor.
Prototipte, çiplerin fırlatma koşullarına ve radyasyona dayanıp dayanamayacağı ile vakumda ısıyı dağıtma zorluğu test ediliyor. Şimdilik TPU'lar yalnızca kısa süreli çalışmalar gerçekleştiriyor. Google, uzay araçları arasındaki yüksek bant genişlikli lazer bağlantılarını test etmek için 2027'de Planet ile iki uydu daha fırlatmayı planlıyor.
Bu yarışta Google yalnız değil. Girişim şirketi Starcloud, Nvidia H100 GPU'sunu Kasım 2025'te Starcloud-1 uydusuyla yörüngeye taşıdı ve yörüngede küçük bir yapay zeka modeli eğitti.