Meta ile 29 ABD eyaletinden oluşan koalisyon arasındaki davada ilk duruşma, ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Oakland kentinde yapıldı. Duruşmanın merkezinde, Facebook ve Instagram'ın çocukları platformlarda daha uzun süre tutacak biçimde tasarlanıp tasarlanmadığı sorusu yer aldı.
Kaliforniya Başsavcı Yardımcısı Megan O'Neill, Meta'nın yaklaşımını dört aşamayla tanımladı: kullanıcıları platformlara çekmek, dikkatlerini korumak, verilerini toplamak ve kamuoyuna gerçeği açıklamamak. O'Neill, şirketin iç araştırmalarında gençlerin ruh sağlığı üzerindeki zararların tekrar tekrar görüldüğünü, buna rağmen yöneticilerin Kongre'ye ve ebeveynlere platformların güvenli olduğunu söylediğini savundu.
Instagram'daki çocuk kullanıcıların yaşı
O'Neill, Meta'nın yıllar içinde Instagram'da 11 ve 12 yaşlarında milyonlarca kullanıcı belirlediğini söyledi. Başsavcı yardımcısı, şirketin 13 yaş altındaki çocukları yasaklayan politikasına rağmen bu kullanıcıların platformdan çıkarılması için yeterli adım atmadığını ileri sürdü.
Başsavcı yardımcısı, 2021 tarihli bir şirket içi araştırmasına da dayandı. Araştırmaya göre yaklaşık her beş gençten biri Instagram kullanımının kendisini daha kötü hissettirdiğini söyledi; 13-17 yaş grubundaki önemli sayıda kullanıcı ise zorbalık, istenmeyen cinsel yaklaşımlar ve kendine zarar verme içerikleriyle karşılaştı.
Meta'nın avukatı Paul Schmidt, şirketin aynı çalışmasında reşit olmayan kullanıcı sayısının yaklaşık 100 bin olarak belirlendiğini ve bu sayının O'Neill'in tahmininin küçük bir bölümünü oluşturduğunu belirtti. Schmidt ayrıca sosyal medya bağımlılığının gerçek bir klinik durum olduğu görüşüne karşı çıktı.
Şirketin savunmasında güvenlik araçları
Schmidt, bazı gençlerin uygulamalarda geçirdikleri süreyi kontrol etmekte zorlandığını kabul etti. Ancak Meta'nın bu soruna iyi niyetle yanıt verdiğini savunan avukat, şirketin 2018'den itibaren süre yönetimi araçları sunduğunu, 2021'de mola hatırlatıcıları eklediğini ve 2024'te Genç Hesapları uygulamasını başlattığını anlattı.
Meta avukatı, aynı iç araştırmada gençlerin yüzde 41'inin platform kullanımından olumlu duygular bildirdiğini de söyledi. Schmidt, eyaletlerin araştırmanın yalnızca olumsuz bölümünü öne çıkardığını savundu.
Eski çalışan Bejar'ın tanıklığı
Eyaletlerin ilk tanığı, eski Facebook mühendislik direktörü Arturo Bejar oldu. Daha sonra Instagram'da güvenlik konuları üzerinde çalışan Bejar, ergen kızının uygulamada istenmeyen cinsel yaklaşımlarla karşılaşmasının ardından şirkete geri döndüğünü söyledi.
Bejar, kızının yaşadığı sırada bu tür yaklaşımları bildirecek bir yol bulunmadığını ifade etti. Instagram'ın "kullandığınız bir üründen sizi kullanan bir ürüne dönüştüğünü" söyleyen Bejar, Meta'nın ölçtüğü göstergenin altında yatan sorunu çözmeden belirli metrikleri takip etmekte başarılı olduğunu savundu.
Eski Meta çalışanı, güvenlik değerlendirmelerinin bazı dönemlerde ürün geliştirme çalışmalarının gerisinde tutulduğunu da belirtti.
Davada sonraki aşamalar
2023'te açılan davaya Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey öncülük ediyor. Eyaletler, Meta'nın savunmasına geçilmeden önce tanıklarını dinletmeyi ve delillerini sunmayı sürdürecek. Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg ile Instagram yöneticisi Adam Mosseri'nin de duruşmalarda ifade vermesi bekleniyor.
Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen davada sekiz üyeli jüri danışma rolü üstleniyor. Meta'nın sorumlu olup olmadığına ve uygulanabilecek yaptırımlara ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers karar verecek.
Eyaletler Meta'ya mali cezalar verilmesini ve şirketin platformları ile uygulamalarında değişiklik yapılmasını talep ediyor.