Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Mohibi’nin açıklamasına göre ABD’nin Tahran’ın koşullarını kabul etmesine ve iki ülke arasında daha önce imzalanan mutabakata dönmesine bağlı olacak.
Mohibi, İran’ın merkezi İsfahan eyaletindeki basın toplantısında, ABD’nin engelleme tutumundan vazgeçmesi ve mutabakata dönmesi halinde boğazın varılan anlayış doğrultusunda açılabileceğini söyledi. Sözcü, aksi durumda su yolunun hiçbir koşulda açılmayacağını ifade etti.
Boğazdaki kontrol iddiası
Boğazın İran’ın kontrolünde bulunduğunu savunan Mohibi, bölgede düşman askeri gemisi olmadığını belirtti. Hasmane gemilerin tamamının boğazdan en az 400 kilometre uzakta olduğunu söyleyen Mohibi, Tahran’ın açık izni olmadan hiçbir geminin bu su yolundan geçemeyeceğini kaydetti.
Umman ile geçici güzergâh uzlaşısı
Mohibi, İran’ın yaklaşık bir ay önce Umman ile müzakerelere başladığını ve iki tarafın kabul edebileceği bazı anlayışlara ulaştığını açıkladı. Bu kapsamda boğaz sularındaki paylar ile su yolundan sağlanan transit gelirlerinin nasıl paylaşılacağı konusunda uzlaşılar sağlandığını söyledi.
İranlı sözcü, Washington’u müzakereleri engellemekle suçladı ve ABD’nin tutumunun anlaşmaya ulaşılmasını geciktirdiğini öne sürdü.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de salı günü, İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda 7 mil genişliğinde geçici bir geçiş güzergâhı üzerinde anlaştığını açıklamıştı. Garibabadi, bu düzenlemenin boğazın yeniden açılması anlamına gelmediğini belirtmişti.
Kalıcı güzergâh için müzakereler sürecek
Garibabadi, kalıcı güzergâhın belirlenmesi amacıyla yeni görüşmeler yapılacağını ve boğazın yeniden açılmasının Washington’un İslamabad mutabakatı kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmesine bağlı olduğunu söylemişti.
İran ile ABD, Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda haziran ayının ortasında İslamabad’da 14 maddelik bir mutabakat imzalamıştı. Metinde çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve 60 günlük müzakere sürecinin başlatılmasına ilişkin hükümler yer alıyordu.
Tahran, Washington’un mutabakatın önemli hükümlerini uygulamadığını savunuyor. İran, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının ABD’nin taahhütlerini yerine getirmesine bağlı olduğunu belirtiyor.
