İran'ın Rusya Büyükelçisi Kazım Celali, Hazar Denizi'ndeki İran bayraklı ticari gemi olayının ardından Ukrayna'dan tazminat beklediklerini söyledi. Celali, olayda 1 kişinin hayatını kaybettiğini ve birkaç kişinin yaralandığını belirtti.
Geminin ticari yük taşıyan sivil bir araç olduğunu ifade eden Celali, saldırının kasıtlı gerçekleştirildiğini savundu. Ukrayna Dışişleri Bakanı'nın İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile iletişime geçerek açıklama yaptığını ve özür dilediğini aktaran Celali, Kiev'in saldırının sorumluluğunu üstlendiğini ve benzer bir olayın tekrarlanmayacağı yönünde güvence verdiğini söyledi.
Ukrayna ile tazminat görüşmeleri
Celali, Ukrayna ile tazminat konusunda görüşmelerin sürdüğünü ve sürecin sonuçlanmasını umduklarını kaydetti. Tahran'ın şu aşamada Kiev'e karşı olası askeri karşılığa değil, gemide oluşan zararın ve olaydan etkilenen kişilerin tazmin edilmesine odaklandığını belirtti.
İranlı büyükelçi, Avrupa ülkeleri ile ABD'nin Ukrayna'ya verdikleri destek nedeniyle Kiev'in eylemlerinden sorumluluk alması gerektiğini savundu. Tataristan Cumhuriyeti'ndeki ekonomik tesislere yönelik saldırılarda sivillerin hayatını kaybettiğini de ileri süren Celali, Batılı ülkelerin bu olaylara yaklaşımını siyasi ve seçici olmakla eleştirdi.
Lavrov’un İran ziyaretinin tarihi açıklanmadı
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un İran ziyareti için henüz bir tarih belirlenmediğini söyleyen Celali, iki ülkenin üst düzey yetkilileri arasındaki istişarelerin gündemde olduğunu ifade etti. Ziyaret tarihinin uygun zamanda duyurulacağını belirtti.
Rusya'nın İran ile Arap ülkeleri arasındaki diyaloğa aracılık etme önerisini olumlu karşıladıklarını aktaran Celali, Moskova'yı zor zamanlarda gerçek bir dost olarak gördüklerini söyledi. Tahran'ın komşularıyla ilişkilerini geliştirmeye yönelik Rusya'nın her türlü rolüyle işbirliğine hazır olduğunu kaydetti.
İran, ABD ile diyaloğu dışlamıyor
ABD ile diplomatik temas ihtimalini değerlendiren Celali, diplomasi penceresinin hiçbir zaman tamamen kapanmayacağını söyledi. İran'ın müzakere ve diyaloğa hazır olmayı sürdüreceğini, bununla birlikte askeri hazırlığını da güçlendireceğini belirten Celali, iki yaklaşım arasında çelişki olmadığını savundu.
Celali, ABD'nin İran kıyılarından uzakta konuşlanan gemilerinin Washington'ın daha önce iletilen mesajı almış olabileceğini gösterdiğini öne sürdü. İran'ın ABD uçak gemisi Abraham Lincoln'e zarar verdiği yönündeki önceki açıklamasını yineleyen Celali, Amerikan askeri personeli ve teçhizatının durumuna ilişkin bazı haberlerin Pentagon ve ABD'li yetkililerce doğrulanmadığını da kabul etti.
Rusya ile demir yolu ve enerji planları
İran ile Rusya arasındaki altyapı ve ekonomi projelerine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü belirten Celali, Reşt-Astara demir yolu projesini öncelikli başlık olarak gösterdi. Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru kapsamındaki proje için uygulama sözleşmesinde anlaşmaya varıldığını ve imza aşamasının planlandığını söyledi.
Rus gazının İran'a taşınması ve gerekli altyapının kurulması da dahil enerji işbirliği konusunda somut görüşmeler yapıldığını aktaran Celali, Buşehr Nükleer Santrali'ndeki çalışmaların sürdüğünü belirtti. İki ülke arasındaki işbirliğinin yalnızca siyasi düzeyle sınırlı olmadığını ifade etti.
Nükleer tesisler konusunda endişe
Celali, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirmeye yönelik bir planı değerlendirdiği yönündeki haberleri de yorumladı. ABD ile İsrail'in uluslararası güvenceler kapsamındaki tesislere saldırdığını savunan Celali, nükleer silah sahibi devletlerin nükleer silah sahibi olmayan bir ülkeye yönelik eylemlerinin endişe yarattığını söyledi.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın bu gelişmeyi doğrudan kınamadığını ileri süren Celali, uluslararası nükleer silahların yayılmasını önleme rejiminin zayıflamasından İran'ın ve uluslararası toplumun endişe duyduğunu belirtti.
İran’daki okul saldırısına ilişkin suçlama
Celali, ABD'nin temmuz ayında İran'daki bir okula yönelik saldırıda sorumluluğu kabul etmediğini ve çocukları hedef almadığını açıkladığını söyledi. Olay yerinde Tomahawk füzelerine ait parçalar bulunduğunu savunan Celali, çeşitli delillerin hedefin faal bir kız ilkokulu olduğunu gösterdiğini belirtti ve ABD'nin bu iddiaları reddetmesini eleştirdi.
İranlı büyükelçi, saldırıda hayatını kaybeden kız çocuklarının ve ailelerinin yaşadığı trajedinin unutulmayacağını söyledi. Sorumluların ve saldırıyı teşvik edenlerin adalet önüne çıkarılması gerektiğini savundu.
