- BIST10011.722-%2,89
- DOLAR49,45+%0,05
- EURO55,62+%0,37
- GRAM ALTIN6.646,84+%0,32
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.509+%0,01
- 17 Ekim 202613°
- BIST10011.722-%2,89
- DOLAR49,45+%0,05
- EURO55,62+%0,37
- GRAM ALTIN6.646,84+%0,32
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.509+%0,01
- 17 Ekim 202613°
Ayna görüntüsü moleküller üzerine çalışan Kagan ve Soai'ye Nobel Kimya Ödülü
Fransız kimyager Henri B. Kagan ile Japon meslektaşı Kenso Soai, moleküllerin birbirinin ayna görüntüsü olan biçimlerinden yalnızca birini elde etmeye yönelik çalışmalarıyla 2026 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı.
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Kimya Ödülü'nü Fransız kimyager Henri B. Kagan ile Japon kimyager Kenso Soai'ye verdi. Akademi, iki ismi asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkiler ve otokataliz konusundaki öncü çalışmaları nedeniyle ödüle değer buldu.
Sol el, sağ el: kimyadaki ayna sorunu
Amino asitler başta olmak üzere pek çok molekül, tıpkı insanın sol ve sağ eli gibi birbirinin ayna görüntüsü olan iki biçimde var olabiliyor. İki biçim aynı atomlardan oluşsa da üst üste konduğunda örtüşmüyor. Canlıların yapısında ise bu iki biçimden yalnızca biri yer alıyor.
Bu durum kimyacılar için hem bilimsel bir bilmece hem de pratik bir mesele. Üretim sırasında molekülün hangi "elinin" elde edildiği, ortaya çıkan maddenin özelliklerini doğrudan etkileyebiliyor.
Ödüle giden iki buluş
Kagan, kimyasal tepkimeleri yönlendirmek için geliştirdiği yöntemle ayna çiftlerinden birinin beklenenin çok üzerinde bir oranda elde edilebileceğini gösterdi. Soai ise yalnızca tek bir ayna biçiminin oluştuğu ilk tepkimeyi tasarladı. Kendi adıyla anılan bu tepkime, Akademi'nin ifadesiyle bugüne dek yapılmış en çarpıcı kimya deneylerinden biri.
Ödül gerekçesine göre iki bilim insanının bulguları, ilaçların yanı sıra aroma, koku ve yeni malzemelerin üretiminde kullanılan tepkimelerin geliştirilmesine önemli katkı sağlıyor.
Paris'ten Hiroşima'ya iki kariyer
1930'da Fransa'da doğan Kagan, Sorbonne'da okudu ve 1960'ta Collège de France'ta doktorasını tamamladı; organik ve organometalik kimya ile asimetrik kataliz alanlarındaki çalışmalarıyla tanınıyor. Soai ise 1950'de Hiroşima'da dünyaya geldi, Tokyo Üniversitesinden mezun oldu ve 1979'da doktora derecesini aldı.
Ödül, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta Stockholm'de düzenlenecek törenle sahiplerine verilecek.
Ally Daily'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
