Kolombiya'da cumhurbaşkanlığı görevi 7 Ağustos'ta iki farklı törenle el değiştirdi. Gustavo Petro, Bogota'daki başkanlık sarayından sınırlı bir protokolle ayrılırken Abelardo de la Espriella yaklaşık 500 kilometre uzaklıktaki Cali'de daha kalabalık bir törenle göreve başladı.
Petro'nun ayrılışı, ailesi ve görevde kalan kabine üyelerinden oluşan küçük bir grupla Plaza de Armas'ta gerçekleşti. Cumhurbaşkanlığı Muhafız Taburu'nun eşlik ettiği törende kalabalık bir izleyici grubu, bayraklar, resmi devir sembolleri ve gösterişli protokol unsurları yer almadı.
Anayasanın gerektirdiği asgari protokol uygulandı; geleneksel cumhurbaşkanlığı kuşağı teslim edilmedi. Cali'de ise de la Espriella, tribünlerin ve yabancı konukların bulunduğu daha görkemli bir törenle cumhurbaşkanlığını üstlendi. Aynı gün iki kentte ortaya çıkan zıt görüntüler, Kolombiya'daki siyasi kutuplaşmanın sembolü olarak değerlendirildi.
Petro seçim sonuçlarını sorguladı
Yönetimin değişmesinden önceki son saatlerde Petro, seçim sonuçlarını tanımakta tereddüt etti ve göreve gelen yönetimi "gayrimeşru hükümet" olarak niteledi. Ayrıca 1.600'den fazla sandıkta sistematik oy hilesi yapıldığı iddiasını öne sürdü.
Petro, Ağustos 2022'de göreve başlarken ekonomik modelin değiştirilmesini, servetin yeniden dağıtılmasını, fosil yakıtlardan uzaklaşılmasını ve ülkedeki silahlı çatışmaların sona erdirilmesini hedefleyen "Toplam Barış" politikasını uygulama sözü verdi.
Bu gündemin diğer parçalarını, Özel Sağlık Teşvik Kuruluşlarının kaldırılmasıyla devlet tarafından yönetilen evrensel bir temel sağlık sistemi kurulması, düşük gelirli yaşlılar için emeklilik kapsamının genişletilmesi ve silahlı gruplarla paralel müzakereler yürütülmesi oluşturdu.
Ancak sağlık reformu üzerindeki anlaşmazlıkların ardından geniş yasama koalisyonu 2023'ün başlarında dağıldı. Kongrede kalıcı çoğunluk elde edemeyen yönetimin temel girişimleri engellendi, ertelendi veya daraltıldı.
Ulusal Kurtuluş Ordusu, FARC'tan ayrılan gruplar ve güçlü suç örgütleriyle aynı anda yürütülen müzakereler de "Toplam Barış" politikası kapsamında yoğun eleştirilere maruz kaldı. Bu süreçte suç örgütlerinin bölgesel kontrolünü ve askeri kapasitesini genişlettiği yönündeki değerlendirmeler öne çıktı.
Petro döneminde yoksulluk ve işsizlik alanlarında ölçülebilir ilerleme sağlandı. Yönetim, farklı toplumsal kesimlerin cumhurbaşkanlığı makamına erişimini de artırdı.
Yönetim yolsuzluk tartışmalarıyla karşılaştı
Yolsuzlukla mücadele sözüyle iktidara gelen yönetimin güvenilirliği, görev süresi boyunca çeşitli tartışmalarla sarsıldı. Afet yardım fonlarının zimmete geçirildiği ve reform tasarılarına destek karşılığında Kongre liderlerine rüşvet vermek üzere yönlendirildiği iddiaları gündeme geldi.
Petro'nun oğlu Nicolas, 2023'te kara para aklama suçlamasıyla gözaltına alındı. Bu işlem, 2022 başkanlık seçimlerinde yasa dışı kampanya katkıları alındığı iddialarının ardından gerçekleşti.
Ulusal seçim makamları, 2022 başkanlık kampanyasında harcama limitlerinin aşıldığı iddialarına ilişkin denetimler de başlattı. İncelemeler, kurumlarla yönetim arasında yıllarca süren gerilime yol açtı.
Görev süresinin son haftalarında Petro'nun yakın çevresi hakkındaki tartışmalar devam etti. Aile üyeleri ve eski destekçileri, yönetim anlayışını ve siyasi atamaları kamuoyu önünde eleştirdi.
Petro, görev süresi boyunca yüksek mahkemeler, başsavcılık makamı ve büyük iş dünyası kuruluşlarıyla kamuoyu önünde sık sık karşı karşıya geldi. Kurumsal muhalefeti, yönetimine karşı bir "yumuşak darbe" girişimi olarak nitelendirdi.
Kırsal bölgelerde, emek örgütlerinde ve toplumun dışlanmış kesimleri arasında desteğini koruyan Petro, çatışmacı siyasi üslubuyla orta sınıf kent seçmenleri ile geleneksel siyasi çevreleri uzaklaştırdı.
Görevden ayrılmadan önce paylaştığı son çevrim içi fotoğraflardan birinde Petro, ofisinde Simon Bolivar'ın portresinin yanında poz verdi. Portreyi "terk edilmiş başkanlık ofisindeki mücadele arkadaşım" sözleriyle tanımladı.
Petro, ekonomik eşitsizlik, iklim politikası ve sosyal adalet başlıklarını Kolombiya'nın siyasi gündeminin merkezine taşıdı. Bununla birlikte kapsamlı hedeflerini kalıcı yasama başarılarına dönüştüremeyen yönetim, görev süresinin sonunda siyasi açıdan yalnızlaşmış bir tablo bıraktı.
