Brezilya Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva, pazar günü yapılan cumhurbaşkanlığı ikinci turunu kazanarak sağcı Senatör Flávio Bolsonaro’yu mağlup etti ve Latin Amerika’nın en büyük ülkesinin lideri olarak arka arkaya olmayan dördüncü dönemini güvence altına aldı.
Oyların neredeyse tamamı sayıldığında, Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi’nin (TSE) verileri Lula’nın geçerli oyların yaklaşık yüzde 51,8’ini, yani 64,3 milyonunu aldığını gösterdi. Eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’nun en büyük oğlu Bolsonaro ise yüzde 48,2, yani 59,8 milyon oy aldı. Aradaki fark yaklaşık 4,4 milyon oy oldu.
Bolsonaro, 4 Ekim’deki ilk turu yüzde 47’ye karşı yüzde 45 oyla Lula’nın önünde tamamlamıştı. Böylece Lula, Brezilya’nın demokrasiye dönüşünden bu yana ilk turu ikinci sırada bitirdikten sonra cumhurbaşkanlığını kazanan ilk aday oldu. Lula’nın aldığı 64,3 milyon oy, kendi 2022 rekorunu aşarak Brezilya’da herhangi bir cumhurbaşkanı adayının aldığı en yüksek oy sayısına ulaştı.
“Kimsenin arka bahçesi değil”
Lula, São Paulo’da destekçilerine ve gazetecilere yaptığı açıklamada sonucun Brezilya’nın “kimsenin arka bahçesi olmayı kabul etmediğini” gösterdiğini söyledi. Şarkıcı Chico Buarque’den alıntı yapan Lula, hükümetinin “Bolivya’ya sert, ABD’ye yumuşak konuşmadığını; herkese aynı şekilde konuştuğunu” belirtti.
Lula, “Seçimi kazandığımızda artık rakiplerimiz kalmaz. 215 milyon kişi için yönetmek zorundayım” dedi. Büyük teknoloji şirketlerini ülkenin seçimini yönlendirmeye çalışmakla suçlayan Lula, dijital platformların düzenlenmesi çağrısında bulundu. Oylamayı “inkârcılığın yenilgisi” ve “yalanların yenilgisi” olarak nitelendirdi.
Salı günü 81 yaşına girecek eski metal işçisi Lula, üniversite diploması olmadan dört kez seçilen tek Brezilya cumhurbaşkanı olduğunu belirtti ve “bu ülke tarihindeki bir cumhurbaşkanının şimdiye kadarki en iyi dönemini” yaşatacağı sözünü verdi. Bir dönem daha aday olmayacağını söyledi.
Ardından kutlama yapmak için büyük destekçi kalabalıklarının toplandığı São Paulo’daki Avenida Paulista’ya gitti.
Bolsonaro iptal için başvuracağını söyledi
Bolsonaro sonucu tanımayı reddetti ve Brasília’da gazetecilere yaptığı açıklamada mahkemelerden seçimi iptal etmelerini isteyeceğini söyledi. Bolsonaro, “Bunların yaşandığı koşullarda seçim sonuçlarını tanımak imkânsız. Brezilya’mdan vazgeçmeyeceğim” dedi.
Lula’nın eski avukatı olan Yüksek Mahkeme Yargıcı Cristiano Zanin’in sandıkların kapanmasından kısa süre önce, henüz kapanmamış sandıkların Brasília saatiyle saat 19.00’a kadar iki saat daha açık tutulmasına karar vermesini eleştirdi. Lula’nın ittifakı, São Paulo, Salvador ve diğer kentlerdeki toplu taşıma sorunlarını gerekçe göstererek sürenin uzatılmasını istemişti. Bolsonaro’nun kampanyası da şiddetli yağışlardan etkilenen güney eyaletlerinde daha fazla süre talep etmişti.

Seçim hukuku uzmanları, ikinci turun iptal edilme ihtimalinin düşük olduğunu söyledi. TSE ve Yüksek Mahkeme yargıçları olayda aksaklıklar yaşandığını kabul etti ancak cumhurbaşkanlığı oylamasının iptal edilmesini reddetti. Bolsonaro’nun Liberal Partisi içinde bile milletvekili Carlos Jordy, “geri çevrilmesi mümkün olmayan bir şeyi geri çevirmeye çalıştığını” söyledi.
Tebrik mesajları yağdı
Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, sonucu demokrasi ve Brezilya halkı için zafer olarak nitelendirdi. Kanada Başbakanı Mark Carney daha güçlü ticari ve ekonomik ilişkiler çağrısında bulunurken Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brezilya ile ortaklığın büyümeyi sürdüreceğini söyledi.
ABD’de Senatör Bernie Sanders, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, Lula’yı tebrik eden isimler arasında yer aldı. Cumhurbaşkanı Donald Trump’ın sesli bir eleştirmeni olan Lula, kampanya sırasında Bolsonaro’nun kazanmasının Washington’a Brezilya üzerinde daha fazla nüfuz sağlayacağını savunmuştu.
Lula, İsrail’in Gazze’deki savaşını da sert biçimde eleştirdi ve daha önce İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu “kadınlara ve çocuklara karşı soykırım” yapmakla suçladı.
Lula’nın yeni dönemi 5 Ocak 2027’de başlayacak.