New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, kentteki küçük işletmelerin bürokratik yükünü azaltmak için kapsamlı bir reform paketini devreye soktu. "OPEN for Small Business" adlı paket, 50'den fazla düzenleme değişikliği içeriyor ve yaklaşık 180 bin işletmeyi etkiliyor.
Mamdani, reformları açıklarken aynı zamanda bir dizi değişikliği doğrudan yürürlüğe koyan bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Bronx'taki La Bodega adlı mekanda 20 Temmuz'da düzenlenen tanıtımda, bu işletmelerin yaklaşık 1 milyon New Yorkluya iş sağladığı vurgulandı.
Dondurma satışı için ikinci ruhsat kalkıyor
Paketin en dikkat çeken maddelerinden biri, restoranların dondurma satmak için almak zorunda olduğu ikinci ruhsatın kaldırılması. Bu eski uygulamanın tamamen ortadan kaldırılması için eyalet yönetimiyle işbirliği yapılacak.
Benzer şekilde, bakkalların dükkan önünde tezgahta ürün satmak için ayrı bir lisans alma zorunluluğu da tamamen kaldırılıyor. Berber dükkanları için istenen üç ayrı belgenin sadeleştirilmesi de eyaletle birlikte ele alınacak.
Hangi sektörler etkilenecek?
50'yi aşkın değişiklik sektörlere göre dağılıyor: 25'i yiyecek servisi ve gıda perakendesi, 7'si ulaşım, 5'i diğer perakendeciler, 4'ü çocuk bakım hizmetleri, 3'ü sanayi ve ticari işletmeler, 2'si kişisel bakım ve 3'ü kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için. Kalan 6 madde ise kentteki tüm işletmeleri kapsıyor.
Öne çıkan düzenlemeler şunları içeriyor:
- Kaldırım kafesi programında belediye başkanlığı onay şartı derhal kaldırılıyor.
- Pişirme ekipmanı ve yemek kamyonları için ödenen 110 dolarlık kayıt ücreti, önümüzdeki on iki ay boyunca sıfıra indiriliyor.
- Seyyar gıda satıcılarının tedarik mutfağı sözleşmesini tezgahlarında bulundurma zorunluluğu kaldırılıyor.
- Üç yaygın gıda güvenliği ihlalinde azami ceza 600 dolardan 500 dolara düşürülüyor.
- Belediye ve eyaletin ayrı ayrı istediği iki alerjen afişi, tek bir afişle değiştiriliyor.
- Gazete bayii, rehinci, ikinci el eşya satıcısı gibi birçok işletme için lisans yenileme süreleri uzatılıyor.
- Çocuk bakım merkezleri için süreçleri birleştiren bir rehber yayımlanacak.
- Gıda güvenliği kursunun tek fiziki adresi olan Health Academy taşınıyor.
- Kâr amacı gütmeyen kuruluşların düzenlediği tombala oyunlarındaki eski ikramiye üst sınırları kaldırılıyor.
Kararname ile getirilen kalıcı yapı
İmzalanan başkanlık kararnamesi, hem acil değişiklikleri hem de sürekli reform için bir çerçeve sunuyor.
- Tek muhatap: Yeni açılan her işletmeye, tüm süreçlerde yardımcı olacak tek bir müşteri yöneticisi atanacak.
- İşletme Sahibi Haklar Bildirgesi: Denetim haklarını açıklayan bu belgenin her hizmet noktasında ve denetimde elden verilmesi zorunlu hale getirildi.
- Kalıcı çalışma grubu: OPEN Görev Gücü, sorunları tespit etmeye ve her yıl yeni reform önerileri sunmaya devam edecek.
- Denetçi eğitimi: Belediye denetçileri için yıllık müşteri hizmetleri eğitimi zorunlu kılınıyor.
- Düzenleme dışı maliyetler: Sigorta, kira ve enerji maliyetlerine ilişkin öneriler hazırlanacak.
Reform süreci nasıl başladı?
Mamdani, ocak ayında imzaladığı bir kararnameyle yedi belediye biriminden harç ve cezaları gözden geçirmelerini istemişti. Ardından, beş ilçede yuvarlak masa toplantıları düzenlendi ve 500'den fazla işletme sahibiyle anket yapıldı. En sık şikayet edilen konular, açılış gecikmeleri, belirsiz mevzuat ve tutarsız denetimlerdi.
2025 yılında yapılan bir ankette, İşletme Sahibi Haklar Bildirgesi'ni eline aldığını söyleyenlerin oranı yalnızca yüzde 9 çıkmıştı. Mamdani, yeni kararnamenin bu sorunu kalıcı olarak çözeceğini belirtti.
İş dünyasından tepkiler
Manhattan Ticaret Odası Başkanı Jessica Walker, kalıcı çalışma grubunu olumlu karşılayarak bunun "belediyenin işleyişine yerleşmiş kalıcı bir değişim" anlamına geldiğini söyledi. Küçük işletmelerin 6 binden fazla düzenlemeyle uğraştığına dikkat çekti.
Ulaşım sektöründen bazı temsilciler, cezaların kaldırılmasını olumlu bulurken, New York Konaklama ve Ağırlama Birliği İcra Direktörü Andrew Rigie, değişikliklerin sınırlı kapsamı nedeniyle "son derece hayal kırıklığına uğradığını" ifade etti. Beş İlçe İstihdam Kampanyası ise sağlık ve güvenlik korumalarını zayıflatmayan düzenlemeleri destekledi.
Yüzde 50 azaltma hedefi ve takvim
Mamdani seçim döneminde, küçük işletmelere kesilen harç ve cezaları yarı yarıya azaltma sözü vermişti. Ancak açıklanan paketin bu hedefe ne kadar yaklaştığı veya hedefe ulaşmak için bir takvim belirlenmiş değil.
Reformların bir kısmı hemen yürürlüğe girerken, dondurma ruhsatı ve berber lisanslarının kaldırılması gibi maddeler eyalet onayını bekliyor. Belediye, paketin tamamının uygulanmasına ilişkin kesin bir maliyet tahmini veya personel planı açıklamadı.
