Persepolis serisinin yazarı, çizeri, yönetmeni ve aktivisti Marjane Satrapi 58 yaşında hayatını kaybetti.
Tehran’da büyüyen Satrapi, eğitimini Viyana ve Paris arasında sürdürdü. Yaşamı boyunca kültürel bir eşikte durdu; eserlerinde de en çok memleket, aidiyet, kopuş ve özgürlük temalarını işledi.
Satrapi, İranlıların özgürlük mücadelesini hem ülke içinde hem de sokaklarda anlatan çalışmalarıyla tanındı. Aynı zamanda yerinden edilmenin yalnızlığını ve kişinin sevdiği bir ülkeyle kurduğu çelişkili ilişkiyi konu edindi.
Persepolis serisinin ilk bölümü 2000 yılında yayımlandı ve büyük övgü topladı. Eser, 1979 Devrimi çevresindeki çalkantılı yıllarda sıradan İranlıların yaşadıklarını geniş bir okur kitlesine ulaştırdı.
Çizgi roman dizisi, keskin dili, mizahi tonu ve politik cesaretiyle öne çıktı. Hikâye, yazarın hayatından izler taşıyan Marji adlı genç bir kızın büyüme sürecini ve kimlik arayışını merkezine aldı.
Seri 2007 yılında Oscar’a aday gösterilen animasyon filme uyarlandı. Satrapi bu projede birlikte yönetmenlik yaparak sinema kariyerinde de yeni bir sayfa açtı.
Daha sonra beş büyük film projesine liderlik etti. Bunlardan biri, 2019 yapımı Radioactive oldu.
Bir süre yazıdan uzak kaldıktan sonra yeniden edebiyata döndü. Son projelerinden biri olan Woman, Life, Freedom, 2022’de gözaltında ölen Kürt kadın Mahsa Amini’nin ölümünü ele aldı.
Satrapi, 2024’te hem evlat edindiği Fransa’ya hem de doğduğu İran’a yönelik protestoları sürdürdü. İran hükümetine karşı devlet şiddeti nedeniyle eleştirilerini de açık biçimde dile getirdi.
Geçen yıl Fransa’nın en yüksek onurlarından biri olan Legion d’honneur nişanını kabul etmeyi reddetti. Bu kararında, Fransa’nın İran politikasına yönelik ikiyüzlü bulduğu yaklaşımı gerekçe gösterdi.
Satrapi’nin ölüm nedeni henüz açıklanmadı. Sanat ve siyaset alanında bıraktığı mirasın uzun süre etkisini sürdüreceği belirtiliyor.