Almanya’da Başbakan Friedrich Merz’in siyasi geleceği, yaklaşan eyalet seçimleri ve kamuoyu desteğindeki düşüşün gölgesinde CDU içinde tartışılıyor. Merz’in yerine başka bir ismin geçmesi ihtimali konuşulurken, bu tartışmaların sonbahardaki seçimlerin ardından daha da yoğunlaşabileceği değerlendiriliyor.
Merz’e destek tarihinin en düşük seviyesinde
ARD’nin yayımladığı ankete göre Merz’in liderliğinden memnun olan Almanların oranı yüzde 13’e geriledi. Bu seviyenin, yaklaşık 30 yıllık anket tarihinde görevdeki bir Almanya başbakanı için kaydedilen en düşük destek olduğu aktarıldı.
Merz’e yönelik hoşnutsuzluğun Almanya ekonomisinin geleceğine ilişkin endişelerle, ayrıca emeklilik ve sağlık sistemlerinde planlanan reformlara duyulan şüpheyle bağlantılı olduğu belirtildi. CDU ile koalisyon ortağı Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) destekçileri arasında hükümet liderliğinin değişmesini isteyenlerin oranı yüzde 46 olurken, yüzde 48 bu görüşe karşı çıktı.
AfD seçimler öncesi ilk sıraya yükseldi
Aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD), yüzde 28’lik destek oranıyla ülkenin en popüler partisi konumuna geldi. Merz’in partisi CDU ise yaklaşık yüzde 21 destekle ikinci sırada gösterildi.
Seçmenler 6 Eylül’de Saksonya-Anhalt’ta, 20 Eylül’de ise Mecklenburg-Batı Pomeranya ile Berlin’de sandık başına gidecek. Bu seçimlerin Merz’in başbakanlığı açısından kritik sonuçlar yaratabileceği değerlendiriliyor. Anketler, AfD’nin Saksonya-Anhalt’ta tek başına çoğunluk sağlayabileceğine ve Mecklenburg-Batı Pomeranya’daki seçimi kazanabileceğine işaret ediyor.
CDU yönetiminde Merz’e güven tartışması
Merz’in kabinede yaptığı ve düzensiz ilerlediği belirtilen değişiklikler, CDU içinde otoritesini kaybettiği yönündeki eleştirileri artırdı. Der Spiegel’in CDU yönetim çevreleri ve başbakana yakın kişilerle yaptığı görüşmeler de parti içindeki güvenin zayıfladığını ortaya koydu.
Dergide aktarılan değerlendirmelerde Merz’in durumunun, 1966’da CDU’lu Başbakan Ludwig Erhard’ın görevden uzaklaştırılmasına kıyasla çok daha hızlı kötüleştiği savunuldu. Der Spiegel’e konuşan kişiler, Merz’in otoritesinin birkaç gün içinde aşındığını ve onun yıl sonunda hâlâ parti liderliğinde bulunacağına dair beklentinin düşük olduğunu söyledi.
CDU yetkilisi 21 Eylül’ü işaret etti
İsmi açıklanmayan üst düzey bir CDU yetkilisi, Merz’in en geç 21 Eylül’de görevinden ayrılmak zorunda kalabileceğini öne sürdü. Merz’in partiyle iletişim kuramadığını savunan yetkili, "Bu durum sona erdi" dedi.
Aynı yetkili, Berlin ve Mecklenburg-Batı Pomeranya seçimlerinin ardından Merz’in istifa edebileceğini veya görevini bırakmaya zorlanabileceğini söyledi. CDU yöneticileri ise bu ihtimaller konusunda kamuoyu önünde açık bir tutum sergilemekten kaçınıyor.
Wüst olası halefler arasında gösteriliyor
Merz’in yerine geçebilecek isimler arasında Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı Hendrik Wüst öne çıkıyor. İlkbaharda yeniden seçilmek için yarışması beklenen Wüst’ün, Almanya’nın siyasi ve ekonomik sorunlarının ağırlaştığı bir dönemde başbakanlık görevini üstlenmesinin zor olabileceği değerlendiriliyor.
Wüst, Funke Medya Grubu podcastinde başbakanlığın şu anda kendisi için bir seçenek olmadığını söyledi. Ancak ileride başbakan adayı olma ihtimalini tamamen reddetmedi ve büyük bir eyaleti yönetirken "asla" dememek gerektiğini ifade etti.
Başbakan değişikliği için anayasal yollar
Görev süresi devam eden bir başbakanın değiştirilmesi, istifa ya da Federal Mecliste yapılacak yapıcı güvensizlik oyu ile mümkün. Merz’in anketlerdeki düşük sonuçlarına karşın, bu iki seçeneğin şu aşamada olası görülmediği belirtildi.