New York Belediye Başkanı Zahran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkındaki Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tutuklama kararını uygulama yetkisinin bulunmadığını duyurdu. Mamdani, bu kararı uygulama sorumluluğunu federal hükümete yükledi.
Demokrat Partili belediye başkanı, salı günü sosyal medyada yayınladığı videoda, "Bu kararı uygulamak için bağımsız yasal yetkimiz olmadığı açık" dedi. Mamdani, daha önce New York Times'a verdiği röportajda Netanyahu'yu "savaş suçlusu" olarak nitelemiş ve kent hukukçularının, İsrail liderinin eylül ayında BM Genel Kurulu için New York'u ziyaret etmesi halinde tutuklanma olasılığını incelediğini belirtmişti.
ABD yasaları engel teşkil ediyor
Reuters'a konuşan bağımsız hukuk uzmanları, Mamdani'nin Netanyahu'yu tutuklama yetkisinin bulunmadığını doğruladı. Uzmanlar, ABD'nin genel olarak devlet başkanlarına ve BM temsilcilerine dokunulmazlık tanıdığını ve Washington'un UCM üyesi olmadığını vurguladı.
Harvard Hukuk Fakültesi'nden Profesör Alex Whiting, ABD'nin UCM üyesi olmaması nedeniyle mahkemenin tutuklama kararlarını uygulamak için Amerikan hukukunda bir mekanizma bulunmadığını söyledi. Whiting ayrıca, 2002 yılında çıkarılan "Amerikan Askeri Personelini Koruma Yasası"nın, vatandaşlığına bakılmaksızın hiç kimsenin UCM'ye teslim edilmesini açıkça yasakladığını belirtti.
Cardozo Hukuk Fakültesi'nden Profesör Rebecca Ingber ise Netanyahu gibi halen görevde olan hükümet başkanlarının Amerikan mahkemelerinde tutuklama ve kovuşturmaya karşı genel olarak dokunulmazlığa sahip olduğunu ifade etti. Ingber, BM üyesi ülkelerin temsilcilerinin de örgütün toplantılarına gidip gelirken bu dokunulmazlıktan yararlandığını ekledi.
UCM'nin kararı ve Trump'ın açıklaması
Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2024 yılında Netanyahu hakkında Gazze savaşı sırasında işlendiği iddia edilen savaş suçları nedeniyle tutuklama kararı çıkarmıştı.
Mamdani, videosunda federal hükümeti tutuklama kararını uygulamaya çağırdı. Ancak Whiting, ABD'nin önce UCM'ye katılması ve Askeri Personeli Koruma Yasası'nı yürürlükten kaldırması gerektiğini, bunun yanı sıra BM ile ABD arasındaki dokunulmazlık anlaşmasının da engel teşkil edeceğini belirtti.
Öte yandan, Cumhuriyetçi ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda Netanyahu'nun ABD'de bulunduğu sürece tutuklanmayacağını söyledi. Mamdani, 4 Kasım 2025'teki belediye başkanlığı seçimleri öncesinde de benzer açıklamalar yapmıştı.
