Bir Rus askeri uydusu, alçak Dünya yörüngesinde bugüne kadar görülen en yakın izinsiz yaklaşmalardan birini gerçekleştirdi. Uydu, üç hafta süren manevraların ardından 19 Ekim'de ABD'de kayıtlı ticari bir radar uydusunun birkaç yüz metre yakınına kadar sokuldu.
Kozmos-2612 adlı Rus uydusunun hedefi, Finlandiya kökenli ICEYE şirketinin işlettiği sentetik açıklıklı radar (SAR) uydusu ICEYE-X36 oldu. Uzay takip şirketi LeoLabs, iki uydunun yaklaşık 500 metre arayla geçtiğini yüksek olasılıkla doğrulayabildiğini açıkladı. The War Zone'un aktardığına göre açık kaynaklı takip verileri yaklaşık 26 metrelik çok daha yakın bir geçişe işaret ediyor. Saatte 27 bin kilometreyi aşan hızlarla hareket eden ve operatörleri arasında koordinasyon bulunmayan uydular için her iki mesafe de olağanüstü yakın kabul ediliyor.
Haftalarca süren planlı manevralar

Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) analistlerinin tespitine göre Kozmos-2612, 30 Eylül'den itibaren motorlarını defalarca çalıştırarak ICEYE-X36'nın yörünge düzlemine geçti ve irtifasını eşitledi. Astrofizikçi Jonathan McDowell, 16 Ekim'deki yeni bir manevranın ardından Rus uydusunun radar uydusunun yaklaşık 5 kilometre yakınında konumunu koruduğunu belirterek, sahiplerinden birinin izni olmadan iki faal uydunun alçak yörüngede buluştuğu daha önceki bir örnek bilmediğini söyledi.
LeoLabs'e göre Rus uydusu yüzlerce kilometre öteden yaklaşarak hedefinin çevresinde dolaştı, bir süre yakınında bekledi ve ardından kontrollü biçimde uzaklaştı. Son veriler iki cismin birbirinden ayrıldığını gösteriyor. LeoLabs Başkan Yardımcısı Adam Marsh, Breaking Defense'e yaptığı açıklamada, "Bu, gözlemlediğimiz en gelişmiş ve potansiyel olarak en tehlikeli izinsiz yakınlaşma operasyonu" dedi.
Hedefin önemi
ICEYE'nin radar uyduları bulutun, dumanın ve karanlığın ardını görebiliyor. Ukrayna da hedefleme dahil pek çok alanda yıllardır şirketin görüntülerinden yararlanıyor. 2024'te fırlatılan ICEYE-X36'nın doğrudan Ukrayna hükümeti için çalıştığına dair doğrulanmamış iddialar bulunuyor. ICEYE'nin ABD biriminden bir sözcü, durumdan haberdar olduklarını ve yakından izlediklerini, uydu ağlarının kesintisiz ve dayanıklı çalışacak şekilde tasarlandığını söyledi.
Kozmos-2612, Rusya'nın nisanda Pleseck Kozmodromu'ndan birlikte fırlattığı altı uydudan biri. ABD'li yetkililer uzun süredir bu tür "denetçi" uyduların çift kullanımlı olduğu uyarısında bulunuyor: Başka bir uydunun yakınında konuşlanabilme yeteneği onu fotoğraflamak, sinyallerini karıştırmak, hasar vermek ya da konumundan uzaklaştırmak için de kullanılabilir. 2020'de bir başka Rus uydusu Kozmos-2542, ABD'nin USA 245 adlı casus uydusunu yakından izlemiş, ABD Uzay Kuvvetleri daha sonra bağlantılı bir uydunun uydusavar silah denemesi olarak nitelendirdiği bir mermi fırlattığını açıklamıştı.
LeoLabs, olayın düşmanca bir niyeti kanıtlamadığını belirtti. CSIS analisti Clayton Swope ise operasyonun amacının "basit bir gözdağından ABD'de kayıtlı bir uydunun doğrudan imhasına ya da sabote edilmesine kadar" her şey olabileceğini söyledi ve mayısta ICEYE-X36'yı izleyen başka Rus uydularının da devreye sokulabileceğini hatırlattı.