Rusya'nın Çin'e yönelik stratejik yakınlaşma söylemlerine rağmen, Rus medyasında Pekin'in Ukrayna ile ticari ilişkileri sert bir şekilde eleştiriliyor. Gazeteler ve uzman yorumları, Çinli firmaların Kiev'e insansız hava aracı parçaları sattığını ve bu bileşenlerin Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarda kullanıldığını yazıyor.
Ukrayna ordusunun Çin menşeli bileşenlerle donatılmış İHA'ları kullanarak Rus petrol rafinerilerini vurması ve ülkede bir akaryakıt krizine yol açması, Rus kamuoyundaki tepkileri artırdı. Rus medyasındaki pek çok analiz, bu saldırıların Rus ekonomisine 'zarar verici' darbeler indirdiğini vurguluyor.
Çin hem satıcı hem kurtarıcı rolünde
Tsargrad sitesine konuşan Çin araştırmaları uzmanı Nikolay Vavilov, Rusya'daki akaryakıt sıkıntısının derinleşmesinin, 'stratejik ortağımız' Çin'in Kiev ile aktif ticari işbirliğini sürdürdüğünü gösterdiğini söyledi. Vavilov, Çin'in temmuz ayı için petrol ürünleri ihracatındaki kısıtlamaları kaldırdığını ve özel bir petrokimya tesisinin tedarike devam etmesine izin verdiğini belirtti. Bu yakıtın bir bölümünün Rusya'ya, özellikle Sibirya ve Uzak Doğu bölgelerine gönderilme ihtimali bulunuyor.
Uzman, Ukrayna güçlerinin Çin bileşenli İHA'larla Rusya'nın yakıt sistemine ciddi zarar verdiğini, şimdi ise Pekin yönetiminin Ruslara aynı zamanda yakıt sattığını ifade etti. Vavilov'a göre Çin, çatışmanın her iki tarafından da fayda sağlıyor ve bu durum 'dostluk' olarak nitelendirilemez.
Kâr maksimizasyonu öncelikli
Khibiny sitesi, Çinli İHA ve bileşen üreticilerinin hem Rus hem de Ukraynalı müşterilerden kazanç elde etmek için karmaşık bir lojistik ağ kurduğunu yazdı. Siteye göre bu şirketler hiçbir çatışmada taraf tutmuyor, yalnızca kârı en üst düzeye çıkarmaya odaklanıyor.
Yayında, Çinli satış temsilcilerinin davranışlarının bazen ironik göründüğü, yıllardır Ukraynalı ve Rus müşterilere ustalıkla 'ticaret' yaparak çoğu zaman aynı ürünü sattıkları kaydedildi. Çin iş dünyasının siyasetten tamamen uzak olduğu, girişimcilerin tarafsızlığını koruduğu ve üst düzey liderliğin resmi olarak Rusya'ya destek açıklamasına rağmen şirketlerin bu şekilde çalışmasına izin verdiği belirtildi.
NATO ülkelerine de tedarik iddiası
Rus askeri uzmanı Dmitri Konanyhin, SM News sitesine yaptığı değerlendirmede Çin'in yalnızca Ukrayna'ya değil, NATO ülkelerine de İHA tedarik ettiğini öne sürdü. Konanyhin, bu tedariklerin Ukrayna'nın askeri kabiliyetlerini güçlendirmesinin yanı sıra NATO ülkelerinin savunma kapasitesini de artırdığını ve Avrupa bölgesindeki gerilimi tırmandırdığını iddia etti.
Uzmana göre, Ukrayna güçleri Batı'dan neredeyse sınırsız kamikaze İHA tedariki alırken, Batılı ülkeler bu İHA'ların bileşenlerini Çin'den satın alıyor. Konanyhin, Çin'in taktiğinin, yüksek talep gören bileşenlerin satışından kâr ederken aynı zamanda Rusya'nın bu alandaki hakimiyetini korumak olduğunu savundu.
Aynı fabrikalardan alım yapılıyor
Gazeta gazetesi, Ukraynalı yetkililerin açıklamalarına dayanarak, Ukraynalı ve Rus şirketlerin İHA bileşenlerini çoğu zaman Çin'deki aynı fabrikalardan satın aldığını yazdı. Yazar Anton Degtyaryov'un makalesine göre Çinli yetkililer, Ukraynalı ve Rus alıcıların satın alma zamanlarının çakışmaması için üretim programlarına sıkı şekilde uyuyor.
Degtyaryov, Ukrayna'nın Çin'den ithal bileşen kullanmadan İHA üretebileceğini ancak Çin bileşenlerinin hâlâ çok daha ucuz olması nedeniyle Kiev'in yakın gelecekte bunu yapmasının 'muhtemel olmadığını' belirtti. Ukraynalı yetkililer ise Çin'in Kiev'e yönelik 'dostane olmayan' politikası nedeniyle, tedarik kesintisine karşı mümkün olduğunca az Çin bileşeniyle İHA üretmenin önemli olduğunu düşünüyor.
