ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da gerçekleşen NATO zirvesinde İran'la varılan mutabakatın sona erdiğini duyurdu. İki gün süren toplantılar, ABD'nin İran'a düzenlediği hava saldırılarının gölgesinde, savunma bütçeleri ve Ukrayna'ya destek ana gündemiyle tamamlandı.
İran mutabakatı sona erdi
Trump, Tahran'la imzalanan mutabakat zaptının 'bittiğini' açıkladı ve İran yönetimini 'hasta insanlar' olarak nitelendirdi. 'Onlar gaddar, şiddet yanlısı insanlar ve eğer nükleer silaha sahip olsalardı kullanırlardı' diyen ABD Başkanı, 'Bana kalırsa bu iş bitti' ifadelerini kullandı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını 'kesinlikle gerekli' olarak savundu ve İran'ın ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü.
Ukrayna'ya büyük yardım sözü
NATO, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin katılımıyla düzenlenen görüşmelerin ardından Kiev'e askeri teçhizat, yardım ve eğitim için 70 milyar avro (80 milyar dolar) taahhüt etti. Trump ayrıca, Ukrayna'ya Patriot füze sistemlerini üretme hakkı verileceğini açıkladı. Zelenski, görüşme sonrası yaptığı açıklamada minnettar olduğunu belirterek birkaç ülkeyle insansız hava aracı anlaşmaları imzaladığını söyledi.
Savunma harcamaları artırılıyor
Trump'ın baskısı altında NATO liderleri, savunma harcamalarını yükseltme ve askeri-endüstriyel kapasiteleri geliştirme konusunda anlaştı. Sonuç bildirgesinde '50 milyar doları aşan yeni tedarikler' taahhüdü yer aldı. NATO verilerine göre, 32 üyeden yalnızca beşinin 2026'da gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5'ini temel savunmaya ayırma hedefini tutturması öngörülüyor. ABD'nin oranı ise yüzde 3,17.
Trump'tan müttefiklere eleştiri
Zirve boyunca Trump, İran savaşına yardımcı olmadığını söylediği müttefikleri sert bir dille eleştirdi. 'NATO'ya çok kızgınım' diyen Trump, üyelerin 'bir numaralı devlet terör sponsoru İran konusunda bize yardım etmek istemediğini' iddia etti. İspanya'yı 'boşa geçen bir dava' olarak niteleyen Trump, ticari ilişkileri kesme talimatı verdiğini açıkladı. İngiltere'nin yaklaşımını ise 'tuhaf' olarak değerlendirdi.
Grönland tartışması yeniden alevlendi
Trump, zirve boyunca Grönland'ı ele geçirme arzusunu tekrar gündeme getirdi. Grönland'ın ABD için 'çok önemli' olduğunu iddia eden Trump, Danimarka'nın bölgeyi Nazilerden korumalarını istediğini ve sonra 'aptalca geri verdiklerini' söyledi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Grönland'ın satılık olmadığını bir kez daha yineledi.
