İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, cumartesi günü Katalonya’da düzenlenen seçim mitinginde ABD Başkanı Donald Trump’ın savunma harcamaları taleplerini reddettiğini vurgulayarak destekçilerine İspanya’nın ekonomik üretiminin yüzde 5’ini orduya ayırmayacağını söyledi.
“Aşırı sağ dalgasının zirvesinde, Trump’a ve tüm savaş yanlılarına gayrisafi yurt içi hasılamızın yüzde 5’ini savunmaya ayırmayacağımızı söyledik; çünkü vatandaşlarımız için eğitim, sağlık, uzun süreli bakım ve emekli maaşlarına yatırım yapmayı sürdürmek istedik,” diyen Sánchez, açıklamayı Tarragona liman kentinde yaptı. 29 Kasım’da yapılacak genel seçimlerde yeniden görev almak isteyen Sosyalist lider, yaklaşık 2 bin kişinin katıldığı mitingde Katalonya bölge başkanı Salvador Illa ile aynı sahneyi paylaştı. Katalan Sosyalist Partisi, katılımın yaklaşık 2 bin kişi olduğunu belirtti.
Sánchez, videoda NATO’nun harcama tartışmasını doğrudan İspanya’nın sosyal devlet politikalarıyla ilişkilendiriyor ve Washington’ın müttefiklerinin ordularına aktarmasını istediği paranın hükümetinin okullar, hastaneler, yaşlı bakımı ve emekliler için kullanmayı tercih ettiği kaynaklar olduğunu söylüyor.
Trump’la uzun süredir devam eden anlaşmazlık
İspanya, Trump’ın NATO içindeki eleştirilerinin sık hedeflerinden biri oldu. Müttefikler, Lahey’de Haziran 2025’te düzenlenen ittifak zirvesinde savunma ve güvenlikle ilgili harcamaları 2035’e kadar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma konusunda anlaşırken Madrid esneklik sağladı ve askeri taahhütlerini yerine getirmek için yaklaşık yüzde 2,1’lik harcamanın yeterli olacağını açıkladı. Trump ise İspanya’nın ticaret görüşmelerinde “iki kat daha fazla ödeme yapmasını” sağlayacağını söyledi.
Anlaşmazlık bu yıl İran’la yaşanan savaş nedeniyle derinleşti. İspanya, mart ayında ABD güçlerinin İran’a yönelik saldırılar için ortak kullanılan Rota ve Morón üslerinden yararlanmasına izin vermedi. Bunun üzerine Trump, “İspanya’yla tüm ticareti keseceğiz,” dedi. Hazine Bakanı Scott Bessent de o dönemde CNBC’ye İspanya’nın “NATO gerekliliğini yerine getirmeyen tek NATO üyesi” olduğunu söyledi ve ülkeyi “bedavacı” olarak niteledi.
“Washington’dan değil”
Sánchez, 29 Kasım’daki oylamayı kendi hükümeti ile “uluslararası aşırı sağ” arasında bir tercih olarak sundu. İspanyol medyasının aktardığına göre Sánchez, “29 Kasım’da oyumuzla onlara İspanya’nın Washington’dan değil, Tel Aviv’den değil, Buenos Aires’ten değil, Moskova’dan değil, İspanya’dan yönetildiğini söyleyeceğiz,” dedi.
Videoda Sánchez, yabancı başkentleri tek tek saydıktan sonra İspanya’nın “uluslararası aşırı sağın ileri karakolu veya arka bahçesi” olmayacağı sözünü veriyor. Buenos Aires’e yapılan gönderme, Trump’ın yakın müttefiki olan Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’yi hedefliyordu. Milei, bu hafta Madrid’de düzenlenen İbero-Amerikan Zirvesi’nde sosyalizmin faşizm olduğunu söylemişti. Sánchez ise “Milei’nin sosyalizmi tanımlamasına izin vermeyeceğiz,” diye yanıt verdi.
Sánchez ayrıca yeniden seçilmesi halinde kürtaj hakkını İspanya Anayasası’nda güvence altına alma sözü verdi ve son altı yılda asgari ücretin yüzde 66 arttığına işaret etti. Muhafazakâr rakipleri Halk Partisi lideri Alberto Núñez Feijóo ile aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal’a değinen Sánchez, “Toplu halde oy verirsek Feijóo ve Abascal’ı evlerine göndeririz,” dedi.
ABD ara seçimlerini örnek gösterdi
Sánchez, bu hafta düzenlenen ABD seçimlerini İspanya için defalarca örnek gösterdi. ABD ve Brezilya’da olduğu gibi İspanya’da da aşırı sağ dalgasının gücünü kaybedeceğini öngören Sánchez, Demokratların ara seçimlerdeki zaferini övdükten ve aynı değişimin “yakında İspanya’da da yaşanacağını” yazdıktan üç gün sonra konuştu.
Washington’la ilişkiler, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına açıkça karşı çıkan az sayıdaki Avrupalı liderden biri olan Sánchez için seçim kampanyasının başlıca konularından biri haline geldi. Sánchez, mart ayında hükümetinin tutumunu “Savaşa hayır” sözleriyle özetledi ve “birilerinin misillemesinden korktuğu için” dünya açısından kötü bir şeye ortak olmayacaklarını söyledi.
Sánchez, son videoda destekçilerine İspanya’nın “bir ışık olmaya” ve “dünyaya ilham vermeye” devam edeceği sözünü veriyor. “Bunu 2023’te yaptık. ABD bunu yaptı. Brezilya bunu yaptı. İspanya da 29 Kasım’da yapacak,” diyor.
Video: Clash Report. Fotoğraflar: PSOE / Eugenia Morago
