ABD Senatosu, ülkenin en kritik karşı-terörizm araçlarından biri sayılan FISA’nın 702. maddesini yeniden yürürlüğe sokmaya yaklaşmışken Başkan Donald Trump süreci son anda bozdu.
Senatörler, Trump’ın istihbarat danışmanı olarak aday gösterdiği Jay Clayton’ın onay oturumuyla uzlaşmayı ilerletmeyi planlıyordu. Ancak Trump’ın oturumu iptal etmesi, yeniden yetkilendirme sürecindeki ivmeyi bir anda dağıttı.
702. madde neden tartışılıyor?
702. madde, ABD hükümetine yurt dışında bulunan yabancıların ABD iletişim sistemleri üzerinden yürüttüğü yazışmaları izleme imkânı tanıyor. Destekçileri bunun ulusal güvenlik açısından vazgeçilmez olduğunu savunurken, eleştirmenler programın ABD içindeki Amerikalıların iletişimlerini de dolaylı biçimde kapsadığına dikkat çekiyor.
Bu tartışma, Washington, D.C.’de bomba yüklü dronlar ve keskin nişancılarla düzenlenmesi planlanan saldırının FBI tarafından engellenmesinin hemen sonrasında daha da sertleşti. Yetkililerin önlediği planın, Trump’ın Ultimate Fighting Championship etkinliğinde binlerce kişiyi hedef alabileceği aktarıldı.
Senato’da tepki büyüdü
Senato’daki bazı isimler, Clayton’ın onay süreci yeniden başlatılırsa uzlaşmanın mümkün olacağını düşünüyordu. Demokrat Senatör Angus King, bunun ulusal güvenliği korumada en önemli programlardan biri olduğunu söyledi ve Clayton’ın göreve gelmesinin önündeki engelleri kaldıracağını savundu.
King, Trump’ın son hamlesinin yanlış olduğunu da dile getirdi ve başkanın fikrini değiştirmesini umduğunu söyledi. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise Trump’ın tavrının süreci daha da zorlaştırdığını belirterek, 702. maddenin neredeyse ulaşılamaz hale geldiğini ifade etti.
Demokratlar, Trump’ın ulusal güvenliği zayıflattığını savunarak sert tepki gösterdi. Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, başkanın kararlarının güvenlik çıkarlarını siyasi gerekçelerle geriye ittiğini öne sürdü.
Cumhuriyetçi Senatör Eric Schmitt ise sorumluluğun sadece Trump’ta olmadığını, Demokratların da konuyu siyasallaştırdığını söyledi. Schmitt’e göre kriz, iki tarafın da sertleşen tutumu nedeniyle daha karmaşık bir noktaya taşındı.
Öte yandan bazı gizlilik yanlısı senatörler gecikmeyi bütünüyle olumsuz görmüyor. Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, daha kapsamlı reformlar için yeni bir fırsat doğduğunu savunarak, özellikle geniş tanımlı zorunlu veri sağlayıcılığı hükümlerine itiraz etti.
Trump’ın, ilişkili olmayan yasa paketine kendi SAVE America Act düzenlemesinin eklenmesini istemesi de krizi büyüten başlıklar arasında yer aldı. Böylece teknik bir istihbarat yetkisi yenilemesi, Beyaz Saray ile Kongre arasındaki siyasi çekişmenin merkezine oturdu.
