ABD Başkanı Donald Trump, 16 Ekim Cuma günü geç saatte imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, 18 Eylül’de kendi imzasıyla yürürlüğe giren Lindsey O. Graham Rusya ve İran’a Yaptırım Yasası’nın öngördüğü yaptırım ve tarifeleri askıya aldı. Trump, Kongre’ye bu muafiyetin ABD’nin ulusal çıkarına hizmet ettiğini yazılı olarak bildirdi ve kararın gerekçesini anlatan bir rapor gönderdi.
Yasa neler öngörüyordu?
Hayatını kaybeden Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyan yasa, Rus ham petrolünün en büyük 5 alıcısından gelen mallara yüzde 100, ABD’nin Rusya’dan aldığı enerji ürünlerine ise yüzde 500 gümrük vergisi getirilmesini ve çok sayıda Rus kuruluşuna yaptırım uygulanmasını öngörüyordu. Yönetimin bu tedbirleri uygulamaya koyması için son tarih 18 Ekim’di.
Kararname tarifeleri resmen yürürlüğe koyuyor ancak uygulanmalarını askıya alarak ileride devreye sokma seçeneğini açık tutuyor. Rusya’ya önceki başkanlık kararnameleriyle uygulanan yaptırımlar ise yürürlükte kalıyor.

Putin’le dizel anlaşması
Muafiyet, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le 9 Ekim’de duyurulan ve Rus dizelinin ABD’ye ve diğer pazarlara ihraç edilmesine izin veren anlaşmanın ardından geldi. ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), ardından Rus menşeli dizelle ilgili işlemlere Nisan 2027’ye kadar izin veren 135 sayılı Genel Lisans’ı yayımladı.
İran’la savaşın başlamasından bu yana dizel fiyatları yaklaşık yüzde 70 arttı ve yönetim, 3 Kasım’daki ara seçimler öncesinde fiyatları düşürmek için baskı altında. Hazine Bakanı Scott Bessent, bazı yaptırımların gevşetilmesinin artan dizel fiyatlarına çare bulmak için gerekli olduğunu savunmuştu.
Türkiye de muaf tutulan alıcılar arasında
Muafiyet, yasa kapsamında ağır ABD tarifeleriyle karşı karşıya kalabilecek Çin, Hindistan ve Türkiye gibi Rus enerjisinin büyük alıcılarıyla olası ticari anlaşmazlıkların da önüne geçiyor.
Kongre’de tepki
Yaptırım tasarısını Graham’la birlikte hazırlayan Demokrat Senatör Richard Blumenthal, muafiyeti “korkakça bir hareket” olarak nitelendirdi ve Trump’ı “Vladimir Putin’e yaranmakla” suçladı. Cumhuriyetçi Temsilci Don Bacon ise kararın Ukrayna’daki savaşı uzatmak anlamına geldiğini söyledi.
Bu hafta başında Blumenthal öncülüğünde iki partiden 12 senatör, Trump’a gönderdikleri mektupta dizel lisansının iptal edilmesini ve Graham Yasası’nın uygulanmasını istemişti.