ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan geçici ateşkes anlaşmasının çökmesinin ardından askeri tırmanışı genişletiyor. Trump yönetimi, İran'ın enerji santralleri ve köprüler gibi altyapılarını vurma, Hark Adası petrol merkezini ele geçirme ve Kazma Dağı'ndaki nükleer bağlantılı tesisi bombalama gibi seçenekleri masaya yatırdı.
Karşılıklı saldırılar altıncı gününe girerken İran, ABD'nin enerji altyapısını hedef alması halinde Yemen'deki Husiler aracılığıyla Kızıldeniz'in girişindeki Babülmendep Boğazı'nı kapatabileceği sinyalini verdi. Bu hamle, küresel enerji arzına yönelik yeni bir tehdit oluşturuyor.
Uzmanlar askeri baskının işe yaramayacağını söylüyor
Analistlerin çoğu, büyük bir ABD tırmanışının, siyasi açıdan sürdürülemez bir kara işgali dışında, İran'ı rotasını değiştirmeye zorlama ihtimalinin düşük olduğu görüşünde. Atlantic Council düşünce kuruluşundan Jonathan Panikoff, "Bu son saldırı dizisinin İranlıları düşüncelerini değiştirmeye zorlayacağına inanmak için hiçbir neden yok" dedi.
İran, savaşı genişletmeye hazır olduğunu belirterek, Trump'ın tırmanışı sürdürmesi halinde ABD'nin Körfez'deki müttefiklerinin sivil tesislerini vurabileceği uyarısında bulundu. Tahran'ın elinde hâlâ önemli füze ve insansız hava aracı stokları bulunuyor.
Küresel piyasalar sarsıntı yaşıyor
Krizin tırmanması, küresel petrol fiyatlarının yeniden yükselmesine ve finans piyasalarının sarsıntı yaşamasına neden oldu. İran, savaş sırasında dünya petrol sevkiyatının beşte birini durdurabileceğini gösterdi.
Geçici anlaşmayı kalıcı barışa dönüştürmeyi amaçlayan müzakereler durma noktasına gelirken, Trump kasım ayındaki ara seçimler öncesinde savaşı sona erdirme baskısı altında. Başkan, İran'da tutuklu bulunan bir ABD vatandaşının serbest bırakılmasını iyi niyet jesti olarak nitelendirdi, ancak İran yargısı hiçbir mahkumun serbest bırakılmadığını bildirdi.
Üç ABD'li yetkili, ABD saldırı dalgasının "şekillendirme operasyonları" işlevi görebileceğini ve Trump'a daha büyük adımlar atmadan önce hedeflenen İran askeri kabiliyetlerini yok etme seçeneği sunabileceğini söyledi.
Bazı analistler, Trump'ın 28 Şubat'ta savaşı başlattığında yaptığı hataları tekrarlıyor olabileceğini öne sürdü. İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nden Danny Citrinowicz, "Yönetim ne kadar baskı uygularsa uygulasın, İran liderliğinin teslim olması pek mümkün değil" ifadelerini kullandı.
