Küba, ABD'nin sıkılaştırdığı akaryakıt ablukasının gölgesinde bir haftadan kısa süre içinde ikinci kez ülke çapında elektrik kesintisi yaşadı. Devlet elektrik kurumu Unión Eléctrica, Cuma günü yerel saatle 16:30'da başlayan kesintinin tüm adayı etkilediğini duyurdu.
Bu, yıl başından bu yana kaydedilen dördüncü büyük kesinti oldu. Daha önce Pazartesi günü de benzer bir ada çapında elektrik kesintisi meydana gelmiş, Mart ayında ise iki büyük kesinti yaşanmıştı.
ABD ablukası enerji krizini derinleştirdi
Küba'nın sıkça yaşadığı elektrik kesintileri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ocak ayında adaya yönelik akaryakıt tedarikini fiilen kesmesiyle daha da şiddetlendi. Trump yönetimi, komünist yönetim altındaki adada rejim değişikliğini hedefleyen adımlar attı.
3 Ocak'ta Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya yönelik bir askeri operasyona onay verdi. Maduro'nun kaçırılarak New York'a götürülmesi ve uyuşturucu ile silah suçlamalarıyla tutuklanmasının ardından Trump, Venezuela'nın Küba'ya petrol ve para göndermeyeceğini açıkladı.
29 Ocak'ta yayımladığı başkanlık kararnamesiyle Küba'yı "ABD için olağandışı ve olağanüstü bir tehdit" olarak nitelendiren Trump, adaya akaryakıt sağlayan ülkeleri yüksek gümrük tarifeleriyle tehdit etti. Bu tarihten sonra Küba'ya yalnızca bir Rus petrol tankeri ulaşabildi; o da Mart ayında gerçekleşti.
BM: Bebek ölümleri neredeyse ikiye katlandı
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Haziran ayında yaptığı açıklamada, akaryakıt kısıtlamalarının insani etkilerine dikkat çekti. Türk, son aylarda bebek ölüm oranlarının neredeyse iki katına çıktığını belirterek, "2026 başından bu yana uygulanan akaryakıt kısıtlamaları ve ülke dışı yaptırımların sıkılaştırılması, özellikle en savunmasız kesimler olmak üzere Kübalılara doğrudan zarar veriyor" dedi.
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Küba, 2023 itibarıyla kullandığı petrolün yalnızca yüzde 40'ını kendi üretebiliyor. Uzmanlar, akaryakıt yoksunluğunun ulaşım gibi kamu hizmetlerini durma noktasına getirerek sivil nüfusu olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
ABD: Suç Küba yönetiminde
Trump yönetimi ise elektrik kesintilerinden Küba hükümetinin kötü yönetimini sorumlu tutuyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Mart ayında yaptığı açıklamada, "Küba rejimine karşı cezalandırıcı hiçbir şey yapmadık" iddiasında bulundu.
Yenilenebilir enerji hedefi zorlanıyor
Küba, abluka öncesinde enerji altyapısının bir kısmını fosil yakıtlardan güneş ve diğer yenilenebilir kaynaklara kaydırmayı planlıyordu. ABD'nin başlıca ekonomik rakibi Çin'den ithal edilen güneş teknolojisiyle bu geçişi hızlandırdı.
Ancak 2022 tahminlerine göre yenilenebilir enerji, Küba'nın toplam enerji tüketiminin yalnızca yaklaşık yüzde 18'ini karşılıyor. Ada, 2030 yılına kadar enerjisinin yaklaşık dörtte birini yenilenebilir kaynaklardan üretmeyi hedefliyor.
