Birleşmiş Milletler'e liderlik etmek için aday olan Türkiye'nin adayı, cuma günü New York'ta üye devletlere hitap ederek daha yalın ve hesap verebilir bir dünya örgütü vizyonu sundu. Feridun Sinirlioğlu, örgütü "daha çevik, şeffaf, dijital kapasitesi yüksek, mali açıdan sorumlu ve hesap verebilir" hale getirme sözü verdi. Sinirlioğlu, "Dünyanın dört bir yanındaki mükellefler paralarının nereye gittiğini, hangi projeleri finanse ettiğini ve ne gibi bir etki yarattığını görebilmeli" dedi.
Halen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) genel sekreteri olarak görev yapan deneyimli Türk diplomat Sinirlioğlu, BM genel merkezinde BM üye devletleri ve sivil toplum temsilcileriyle düzenlenen interaktif diyalog toplantısında konuştu. Toplantı, görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek Genel Sekreter António Guterres'in halefini belirleme sürecinin bir parçası olarak düzenlendi.
"Mükemmel değil ama vazgeçilmez"
Sinirlioğlu, "Genel sekreterlik görevine BM'nin mükemmel olduğunu düşündüğüm için değil, vazgeçilmez olduğuna kesinlikle inandığım için talibim" dedi. Kuralların bazıları için önemini yitirmesi halinde hiç kimse için önem taşımayacağını ve bunun herkes için sorun oluşturacağını belirtti. Jeopolitik gerilimlerin "on yıllardır görülmemiş" seviyelere ulaştığı bir dünyada yaşandığını söyleyen Sinirlioğlu, uluslararası sistemin barış ve güvenliğe yönelik tehditleri ele alamadığını, hatta bunlar üzerinde anlaşma sağlayamadığını ifade etti.
Gelecek genel sekreterin "yalnızca baş yönetici veya örgütün sesi değil, aynı zamanda barışa en çok ihtiyaç duyulan yere gitmeye hazır, etkin ve deneyimli bir diplomatik arabulucu" olması gerektiğini söyledi. Sinirlioğlu, "Anlaşmadığımız taraflarla iletişim kurmak bir taviz değil, sorumluluktur" diye konuştu.
Deniz yolları ve beş öncelik
Ticari gemilerin peş peşe tehditlerle karşı karşıya kaldığı Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'deki deniz güvenliğine değinen Sinirlioğlu, "Ticari gemilere yönelik saldırılar, sivil denizcilerin tehdit edilmesi ve seyrüseferin haksız şekilde kısıtlanması, kaynağı veya gerekçesi ne olursa olsun kabul edilemez" dedi. Beş öncelik sıraladı: çatışmaları önlemek ve çözmek, çok taraflılığa güveni yeniden tesis etmek, ortaya çıkan zorluklara hazırlanmak, sürdürülebilir kalkınma ve iklim çalışmalarını hızlandırmak ve insan haklarını korumak.
"Bir temsilci değil, aday"
Sinirlioğlu, toplantının ardından düzenlenen basın toplantısında Ankara'dan bağımsız hareket edip edemeyeceğine ilişkin soruları yanıtladı. Anadolu Ajansına göre, "Tarafsız ve bağımsız bir genel sekreter olacağım. Bu, görev tanımının bir parçası" dedi. Sinirlioğlu, "Buraya ülkemin temsilcisi olarak değil, ülkemin adayı olarak geldim" diye konuştu. BM Şartı'nda reform yapılması ve Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisinin üye devletlerin başlatıp karara bağlayacağı konular olduğunu söyledi.
Sinirlioğlu BM merkezine yabancı değil. 2016-2023 yılları arasında Türkiye'nin New York'taki BM Daimi Temsilcisi olarak görev yapan Sinirlioğlu, 2015'te kısa bir süre Türkiye'nin dışişleri bakanlığını da yürüttü. Ankara, adaylığını ekim ayının sonunda resmen sundu. Böylece Güvenlik Konseyi üyelerinin gayriresmî yoklamalara başladığı yarışa katıldı.
Fotoğraf: Arşiv
