Yalnızca milisaniyeler süren bir radyo dalgası parlaması, gökbilimcilere hızlı radyo patlamalarının nereden geldiğine dair şimdiye kadarki en derin bakışı sundu. FRB 20240304B adlı sinyal, evren yalnızca 3 milyar yaşındayken küçük bir galaksiden yola çıktı ve 10 milyar yıldan uzun kozmik tarihi geçerek 4 Mart 2024'te Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobuna ulaştı.

Yerdeki teleskoplar patlamanın hassas konumunda hiçbir şey bulamadı; James Webb ise buldu. Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre Webb'in NIRCam kamerası o noktada sönük bir galaksi tespit etti, NIRSpec aracı da kırmızıya kaymayı 2,148 olarak ölçtü. Böylece patlama, konumu belirlenen en uzak hızlı radyo patlaması oldu.
Şaşırtan ev sahibi

Bilinen FRB ev sahibi galaksilerin çoğu büyük kütleli yıldız oluşturan galaksiler. Bu ise beklenenden yaklaşık 1.000 kat daha az kütleli, genç yıldızlar bakımından zengin, ağır elementler bakımından fakir; yıldızlarının çoğu muhtemelen yalnızca 30 milyon yılda oluştu. Ortak yazar Manchester Üniversitesinden Ben Stappers, "Ev sahibi galaksi elimizdeki tüm örneklerin arasında sivriliyor; kesinlikle beklediğimiz bu değildi" dedi.

Bulgu, bu patlamaların arkasında yavaş gerçekleşen nötron yıldızı birleşmelerinden çok, süpernovalarda doğan genç ve son derece manyetik nötron yıldızları olan magnetarların bulunduğuna işaret ediyor. Baş yazar Sidney Üniversitesinden Manisha Caleb, "Çalışmamız bu FRB'nin bir birleşmeden kaynaklanmış olmasının çok düşük ihtimal olduğunu gösteriyor" dedi.

Görünmeyen evreni haritalamak
Patlama içinden geçtiği her şeyin izini taşıdığı için bu tür sinyaller görünmeyen maddeyi haritalamakta kullanılabiliyor. Ekip, sinyalin yolu üzerinde daha önce bilinmeyen ve yaklaşık 3,5 milyar ışık yılı uzaktaki bir galaksi kümesinin ve Başak Kümesi'nin izlerini buldu. Ortak yazar Themiya Nanayakkara, "Sonuçlarımız, Webb'in daha önce mümkün olmayan sınırları zorlayabilen olağanüstü kapasitesini bir kez daha gösteriyor" dedi.

Ekip, MeerKAT'ın Büyük Patlama'ya giden yolun yarısından daha uzaktaki birkaç FRB'yi her yıl yerelleştirebileceğini, ev sahibi galaksilerinin incelenmesinde ise Webb'in vazgeçilmez olacağını öngörüyor.