AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Grönland’ın başkenti Nuuk’ta Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile bir araya geldiği ortak basın toplantısında, AB, Grönland ve Danimarka arasındaki işbirliğini güçlendirecek ortak bildirinin imzalandığını duyurdu.
Von der Leyen, AB’nin Grönland’a bu yıl ve gelecek yıl toplam 200 milyon avro yatırım yapacağını açıkladı. Paket; bağlantı, temiz enerji ve kritik ham maddelerden oluşan üç stratejik alana odaklanacak.
İnternet ve enerji altyapısı güçlendirilecek
Yatırım planında Grönland’ın uydu kapasitesinin artırılması da bulunuyor. Adanın kuzeyindeki yerleşimlerin hızlı internete derhal erişmesi, doğudaki uzak yerleşimlere ise ekim ayından itibaren daha hızlı internet hizmeti sunulması hedefleniyor.
Grönland’ın hidroelektrik bakımından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten von der Leyen, yeni hidroelektrik santrallerine destek verileceğini söyledi. Yerli enerji üretiminin artırılmasıyla enerji güvenliği ve bağımsızlığının güçlendirilmesi, yenilenebilir hidrojen gibi temiz sanayilerin de geliştirilmesi amaçlanıyor.
Kritik ham maddeler için projeler desteklenecek
Von der Leyen, Grönland’ın doğal kaynaklarının ülkeye katma değer, istihdam ve büyüme sağlaması gerektiğini ifade etti. Malmbjerg molibden madeni projesinin Grönland’ın en büyük yatırımlarından biri olabileceğini belirten von der Leyen, projenin ülkeye yılda 90 milyon avroya kadar katma değer sağlayabileceğini söyledi.
AB, Amitsoq grafit projesinin hazırlık aşamasına da finansman sağlayacak. Bu adımların Grönland’ın kritik ham madde sektörünü geliştirmesi bekleniyor.
Uzun vadeli finansman için 530 milyon avroluk teklif
Von der Leyen, AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesinde Grönland’a ayrılan finansmanın 2034’e kadar iki katından fazla artırılarak 530 milyon avroya çıkarılmasını teklif ettiklerini bildirdi. Plan kapsamında konut, yerel işletmeler, sürdürülebilir turizm ve gençlere yönelik eğitim programları da desteklenecek. Grönlandlı gençlerin Erasmus programına katılımının artırılması da öngörülüyor.
Grönland’ın geleceğine Grönland ve Danimarka halklarının karar vereceğini söyleyen von der Leyen, toprak bütünlüğü, egemenlik ve sınırların dokunulmazlığının uluslararası hukukun temel ilkeleri olduğunu kaydetti. Arktik bölgesinde jeopolitik rekabetin yoğunlaştığını belirten von der Leyen, bölgeyle daha güçlü ortaklık öngören yeni AB Arktik stratejisinin sonbahar içinde açıklanacağını söyledi.
Grönland ve Danimarka ortaklığı güçlendirmek istiyor
Jens-Frederik Nielsen, AB ile ilişkilerin genel çerçevesini belirleyen bildirinin 2015’te imzalandığını hatırlattı. Son 10 yılda dünyanın büyük ölçüde değiştiğini belirten Nielsen, tarafların tek başına aşamayacağı yeni sınamalarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
"Grönland’ın AB’ye, AB’nin de Grönland’a ihtiyacı var." diyen Nielsen, yeni bildirinin iki tarafın da yararına olacağını ifade etti. Frederiksen ise Grönland ile AB arasındaki ortaklığın üst seviyeye taşındığını belirtti.
Arktik’e yönelik ilginin arttığını söyleyen Frederiksen, Avrupa’nın bu gelişmelere seyirci kalmayacağını ve ortak güvenliğin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Frederiksen, gelecek günlerde 10 müttefikin kara, deniz ve hava unsurlarıyla Arktik Kalkanı tatbikatına katılacağını açıkladı.
Trump’ın açıklamaları gerilimi artırıyor
Frederiksen, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmalara vereceği tepkiye ilişkin soruya, Danimarka Krallığı’nın egemen bir devlet olduğunu ve hem AB hem de NATO üyesi bulunduğunu söyleyerek yanıt verdi. Danimarka’nın baskı altında kaldığını belirten Frederiksen, Avrupalı ortaklardan ve küresel ölçekte gelen destekten memnuniyet duyduklarını ifade etti.
Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland, Trump’ın adayı kontrol etme yönündeki açıklamaları nedeniyle Washington, Kopenhag ve Brüksel arasındaki gerilimin konusu oluyor. Trump, Grönland’ın ABD’nin güvenliği açısından stratejik önem taşıdığını savunurken Danimarka ve Grönland yönetimleri adanın satılık olmadığını vurguluyor. AB yönetimi ise adanın geleceğine ilişkin kararların Danimarka ve Grönland halklarına ait olduğunu belirtiyor.
