Belarus ile ABD arasındaki müzakerelerde, 25 tutuklunun serbest bırakılması karşılığında iki şirkete uygulanan yaptırımların kaldırılması için geçici anlaşmaya varıldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi John Coale, anlaşmayı çarşamba günü Belarus’un başkenti Minsk’te duyurdu.
Coale, düzenlemenin bir iyi niyet göstergesi olduğunu söyledi. Yaptırımların kaldırılması planlanan şirketler arasında boya ve endüstriyel kaplama üreticisi Lakokraska ile ormancılık, kağıt hamuru ve kağıt sektörlerini yöneten devlete ait Bellesbumprom bulunuyor.
Lakokraska’ya yönelik yaptırımlar 2008’den, Bellesbumprom’a yönelik yaptırımlar ise 2023’ten beri yürürlükte. Coale, iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirme çabasının ve daha fazla kişinin serbest bırakılması için çalışmaların süreceğini belirtti.
Washington yeni tahliyeler için müzakereleri sürdürecek
Washington’un Belarus’ta insan hakları savunucuları, siyasi aktivistler, gazeteciler ve avukatlar da dahil yüzlerce kişinin serbest bırakılması amacıyla uzun süredir müzakereler yürüttüğünü söyleyen Coale, yeni anlaşmanın daha kapsamlı bir sürecin önünü açabileceğini belirtti.
Bu kez serbest bırakılması planlanan 25 kişinin sayısı, Coale’nin mart ayında Minsk’e yaptığı ziyaret sırasında Belarus yönetiminin tahliye etmeyi kabul ettiği 250 kişiden daha düşük. Coale, tarafların çözülmemiş konuları ele alarak yeni bir tahliye süreci ile ilave yaptırım kaldırma kararlarına zemin hazırlayacağını bildirdi.
Coale ayrıca Belarus’ta dondurulan ve on milyonlarca doları bulan varlıkların ABD bankalarınca iade edilmesi için çalışacağı sözünü verdi.
Viasna yeni af sürecini duyurdu
Belarus’ta yasaklı bulunan insan hakları kuruluşu Viasna, yeni bir tutuklu affı sürecinin başladığını açıkladı. Kuruluş, bazı tutukluların yakınlarına çarşamba sabahı cezaevlerine giderek sevdiklerini alabileceklerinin bildirildiğini söyledi.
Viasna, Belarus’ta siyasi tutuklu olarak nitelendirdiği 900’den fazla kişinin hâlâ cezaevinde olduğunu belirtiyor. Kuruluşa göre bu kişiler hakkında en sık yöneltilen suçlamalar arasında "aşırılıkçı" faaliyet, iktidarı ele geçirmeye teşebbüs, nefrete teşvik ve devlet başkanına hakaret bulunuyor.
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko ise salı günkü görüşmelerde bu kişilerin siyasi tutuklu olduğu görüşünü reddetti. Lukaşenko, hak grupları ile sürgündeki muhalefetin serbest bırakılanların yerine yeni kişilerin tutuklandığı yönündeki değerlendirmesini de kabul etmedi.
Tahliyeler siyasi değişim tartışmasını yeniden başlattı
Coale’nin geçen yıldan bu yana yürüttüğü temaslar sonucunda Nobel Barış Ödülü sahibi Ales Bialiatski ve önde gelen muhalif isimler dahil çok sayıda kişi serbest bırakıldı.
Sürgündeki muhalefet lideri Sviatlana Tsihanovskaya, tahliyelerin hayat kurtarmak bakımından önemli olduğunu ancak siyasi değişim anlamına gelmediğini söyledi. Tsihanovskaya, baskının sürdüğünü ve Lukaşenko’nun Rusya’nın savaşını desteklemeye devam ettiğini savundu; hedefin yönetimi meşrulaştırmak değil, cezaevlerini boşaltmak olması gerektiğini ifade etti.
