Polonya'daki ABD Büyükelçiliği, cumartesi günü yayımladığı güvenlik uyarısında, bir silahlı saldırganın tarihi meydana araçla girerek çevredekilere ateş açmasının ardından Amerikan vatandaşlarına Krakow Ana Meydanı'ndan uzak durmaları çağrısı yaptı. Saldırıda altı kişi öldü, 15 kişi yaralandı. Sonraki uyarıda yerel polisin saldırganın gözaltında olduğunu doğruladığı belirtildi ve Amerikalılardan özellikle tatil etkinlikleri ile diğer halka açık organizasyonlarda yüksek düzeyde dikkatli olmaları istendi. Polonya'nın acil yardım numarası 112'dir.
Polonya'nın ABD Büyükelçisi Tom Rose, X'te yaptığı paylaşımda, "Krakow'daki korkunç toplu silahlı saldırının, Polonya'nın huzurunu bozan vahşi ve canice saldırının ayrıntılarını yeni öğreniyoruz" diye yazdı. Rose, "Polonya, sevgili Krakow vatandaşlarının yanında dururken, Amerika da bu karanlık saatte Polonya'nın yanındadır" ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanlığı, saldırıda zarar gören ABD vatandaşlarından haberdar olmadığını açıkladı. Polonya Ulusal Polis Şefi Marek Boroń, kimliği şu ana kadar belirlenen dört kurban arasında bir İngiliz erkek ile üç Polonyalı kadının bulunduğunu söyledi. Polonya İçişleri Bakanlığı ise yaralılar arasında Avusturya, Almanya, Portekiz, Rusya ve İngiltere vatandaşlarının bulunduğunu açıkladı. Saldırıda dört kadın ve iki erkek öldü. Yaralanan 15 kişi arasında iki polis memuru da bulunurken, saldırganla birlikte 16 kişi hastanelere kaldırıldı. Ohio Temsilcisi Marcy Kaptur, X'te, "Bu anlamsız korkaklık eyleminde Polonya halkıyla birlikte yas tutuyorum" diye yazdı.
Hareket halindeki araçtan ateş açıldı
Saldırı, yerel saatle 15.00'ten, Doğu ABD saatiyle 09.00'dan kısa süre sonra başladı. Trafiğe kapalı meydana Sławkowska Caddesi'nden siyah bir Subaru girdi. Krakow polisi sözcüsü Katarzyna Cisło, sürücünün askeri tarzda kıyafet ve kurşun geçirmez yelek giydiğini, askeri tipte uzun namlulu silah kullandığını ve meydanda "vahşi bir gezinti" olarak nitelendirdiği sırada rastgele insanlara ateş açtığını söyledi. Krakow toplu taşıma şirketi, yakındaki hareket halindeki araçtan açılan ateş sonucu bir tramvayın sürücü kabini camının kırıldığını bildirdi.
Saldırganın aracını gösterdiği gerekçesiyle sosyal medyada geniş şekilde yayılan bu kısa görüntü, Eski Şehir'de üst katlardan birindeki pencereden çekildi. Görüntüde, yayaların kenara çekildiği sırada koyu renkli bir aracın dar bir caddede hızla ilerlediği görülüyor. Polonya makamları görüntüler hakkında açıklama yapmadı.
Polis, aracı Eski Şehir'in güneyindeki Dietla ve Stradomska caddelerinin kesişiminde durdurdu. Cisło, şüphelinin polislere ateş açtığını ve vurulduktan sonra da ateş etmeyi sürdürdüğünü, ardından yaralanarak gözaltına alındığını söyledi. Kierwiński, polislerin ilk çağrıdan sonraki üç dakika içinde saldırgana ilk ateşi açtığını belirtirken, iki polis memurunun yaralandığını, birinin üç kurşun yarasıyla durumunun ağır olduğunu açıkladı.
Şüpheli hakkında bilinenler
Polis, şüphelinin 2002 doğumlu, 24 yaşında, Krakow'un yaklaşık 150 kilometre kuzeydoğusundaki Ostrowiec Świętokrzyski kentinden Polonya vatandaşı olduğunu açıkladı. Yetkililer adını resmen açıklamadı; şüphelilerin yalnızca ilk adı ve soyadının baş harfiyle tanımlandığı Polonya medyası, şüphelinin adını Michał O. olarak verdi. Polisin açıklamasına göre şüphelinin sabıka kaydı yoktu ve ateşli silah ruhsatı bulunuyordu. Ulusal polis sözcüsü Andrzej Fijołek, TVN24'e yaptığı açıklamada şüphelinin AR-15 tüfeğinin sivil versiyonunu kullandığını, pazar günü ise aracında muhtemelen beş silah bulunduğunu söyledi.
Cumartesi gecesi Başbakan Donald Tusk, şüphelinin evinde ikisi kadın, biri erkek üç ceset bulunduğunu açıkladı. Tusk, "Trajedinin yeni aşamalarıyla karşı karşıyayız" dedi. Fijołek pazar sabahı, ölenlerin şüphelinin 53 yaşındaki babası, 52 yaşındaki annesi ve 20 yaşındaki kız kardeşi olduğunu, üçünün de büyük olasılıkla ölümüne yol açan kurşun yaraları bulunduğunu söyledi. Bu üç kişi Krakow'daki saldırıda ölen altı kişinin sayısına dahil edilmedi. Soruşturmacılar, ölümlerinin koşullarını hâlâ belirlemeye çalışıyor.
İçişleri Bakanı Marcin Kierwiński, ilk incelemenin aşırı milliyetçi görüşlere işaret ettiğini, ancak soruşturmacıların bunu hâlâ doğrulaması gerektiğini söyledi. Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, saldırıyı bölge sakinleri ve turistlere karşı "terör eylemi" olarak nitelendirdi ve saldırganın asker olduğuna ilişkin internette yayılan iddiaları reddetti. Savcılar henüz suçlamalara karar vermedi. Savcılık sözcüsü Tomasz Waszczuk, soruşturmacıların şüpheliye herhangi birinin yardım edip etmediğini incelediğini söyledi. Bölge Valisi Krzysztof Klęczar, polis tarafından vurulan şüphelinin pazar günü durumunun ağır olduğunu açıkladı.
Müttefikler Polonya'nın yanında
Avrupa'nın dört bir yanından taziye mesajları geldi. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, X'te, "Krakow'daki silahlı saldırıda yaşanan trajik can kaybı, Polonya'nın çok ötesinde hissedilecek bir trajedidir" diye yazdı. Kallas, "Polonya bu yas anında yalnız değil" ifadelerini kullandı. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola, hızlı müdahaleleri için polis ve kurtarma ekiplerine teşekkür etti. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ise saldırıyı hiçbir gerekçesi olamayacak şoke edici bir suç olarak nitelendirdi. Litvanya ve Letonya cumhurbaşkanları ile Macaristan Başbakanı Péter Magyar da dayanışma mesajları gönderdi.
Polonya'da Başbakan Donald Tusk, saldırıyı terör saldırısı olarak nitelendirdi ve tüm partilerin siyasetçilerine trajediyi istismar etmemeleri çağrısında bulundu. Tusk, yaralanan iki polis memuru, kıdemli polis memurları Jakub Kulik ve Artur Morański'nin isimlerini açıklayarak, onların muhtemelen birçok hayat kurtaran "gerçek kahramanlar" olduğunu söyledi. Polis ve Adalet Bakanı Waldemar Żurek de gece boyunca Kulik için acil kan bağışı çağrısı yaptı. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 8 ve 9 Kasım'ı ulusal yas ilan eden bir kararname imzaladı. Krakow Belediye Başkanı Łukasz Gibała ise kentteki yasın 11 Kasım'a kadar sürmesine karar verdi. Gibała, "Meydan yeniden bizim olacak" dedi.
Kaliforniya'nın Santa Cruz kentinden 21 yaşındaki Amerikalı öğrenci Taylor Dorfmeister, NBC News'e, silah sesleri patlak verdiğinde oda arkadaşıyla meydanda olduğunu ve korunmak için kaçtığını söyledi. Dorfmeister, "Saklanmak için binada merdivenlerden yukarı çıktık ve çıkmaz bir yere geldik. Silah sesleri yüksek ve yakındı; en çok o zaman korktum" dedi.
Meydanın bir bölümü pazar sabahı yeniden açıldı ve olay yerinde ilk mumlar yakıldı. Associated Press'e göre, yaklaşık 37 milyon nüfuslu NATO müttefiki Polonya'da toplu silahlı saldırılar nadir görülüyor ve yaklaşık 411 bin kişinin ateşli silah ruhsatı bulunuyor. Ülkenin en büyük ikinci kenti Krakow, yılda yaklaşık 15 milyon ziyaretçi çekiyor. Ziyaretçilerin çoğu, Kumaş Pazarı ve Aziz Meryem Bazilikası'nın bulunduğu Ana Meydan'dan geçiyor.
Kapak fotoğrafı: Getty Images. Fotoğraflar: Jakub Porzycki/Reuters, Polonya İçişleri Bakanlığı. Video: ConflictTR aracılığıyla sosyal medya
