ABD ile İran arasındaki askeri gerilim, dünyanın en önemli petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğini felç etti. Denizcilik veri şirketi Lloyd's List Intelligence'ın verilerine göre, 7 Temmuz'dan bu yana boğazın koordineli güney rotasından AIS sinyali vererek geçen büyük bir gemi bulunmuyor.
Deniz istihbarat platformu Windward, Perşembe sabahı itibarıyla boğazdan yalnızca 5 geminin izlenebildiğini açıkladı. Bu sayı, çatışmaların başlamasından önceki günlük ortalama 130 gemi geçişinin çok altında. İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) da, mevcut düşük trafik seviyesinin şirketlerin temkinli duruşunu ve bölgedeki yükselen tehdit ortamını yansıttığını duyurdu.
Analist: İran tüm bölge trafiğini riske atıyor
Yokosuka Asya Pasifik Araştırmaları Konseyi İcra Direktörü John Bradford, İran'ın Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi'ndeki gemilere saldırma kapasitesinin bölgedeki tüm deniz taşımacılığını riske attığını belirtti. Bradford, kriz uzadıkça taşımacılığın diğer liman ve rotalara kayabileceği uyarısında bulundu.
Karşılıklı saldırı iddiaları
İran, Perşembe günü ülkenin güneyinde çok sayıda patlama meydana geldiğini bildirdi. Bir ABD'li yetkili ise bu patlamalardan ABD güçlerinin sorumlu olmadığını söyledi; patlamaları henüz hiçbir ülke veya grup üstlenmedi. Buna karşılık İranlı yetkililer ve medya, Washington'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere düzenlenen saldırılara misilleme olarak Tahran güçlerinin Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Irak'taki ABD askeri varlıklarına saldırdığını öne sürdü.
Petrol fiyatlarındaki sakinlik geçici olabilir
Bölgedeki çatışmalara rağmen petrol fiyatları Cuma günü büyük ölçüde sabit kaldı. Brent ham petrolünün varil fiyatı, GMT 02.30 itibarıyla 76,37 dolardan işlem gördü. TD Securities Emtia Stratejisi Küresel Başkanı Bart Melek, fiyatlardaki göreli istikrarın piyasanın durumun sakinleşeceğine olan güvenini yansıttığını, ancak önümüzdeki haftalarda rezervlerin azalmasıyla yukarı yönlü baskının artacağını belirtti. Melek, "Bu doğrultuda yaz aylarına doğru Brent'in 10-15 dolar yükseleceğini öngörüyoruz" dedi.
Sparta Commodities Kıdemli Petrol Analisti June Goh ise en büyük fiyat baskısını ham petrolden ziyade rafine ürünlerin, özellikle de dizelin gördüğünü ifade etti. Goh, "Dizel, hem Orta Doğu rafinerilerindeki arz kaybından hem de Rus rafinerilerinin sürekli insansız hava aracı saldırılarına uğramasından etkileniyor ve fiyatlar mevsim normallerinin çok üzerine çıkmış durumda" diye konuştu.
Asya borsaları yükselişle açıldı
ABD borsalarındaki yüzde 0,8'lik artışın ardından Asya hisse senedi piyasaları Cuma günü pozitif açılış yaptı. Tokyo Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9, Seul Kospi endeksi yüzde 3,6 ve Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 1,4 değer kazandı.
