ABD, nisan ayında askıya aldığı Irak'a dolar sevkiyatını kısmen yeniden başlattı. New York Times'ın (NYT) Iraklı yetkililere dayandırdığı haberine göre, bu adım iki ülke arasındaki mali ilişkilerde kısmi bir yumuşamaya işaret ediyor. Ancak Washington, güvenlik işbirliğinin bazı yönlerini askıda tutmaya devam ediyor.
Başbakanlık sözcüsü Haydar el-Abudi, "Irak'a dolar sevkiyatı yeniden başladı, sorun çözüldü" açıklamasını yaptı. Başbakanın mali danışmanı Mazhar Muhammed Salih de transferlerin yeniden başladığını doğruladı.
Öte yandan isminin açıklanmasını istemeyen bir Iraklı yetkili, NYT'ye yaptığı açıklamada, güvenlik kurumlarına yönelik işbirliği ve finansmanın askıya alınmasının hâlâ sürdüğünü belirtti. ABD Hazine Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı veya Beyaz Saray'dan konuyla ilgili resmî bir açıklama yapılmadı.
Sevkiyat Neden Askıya Alınmıştı?
ABD yönetimi, geçen nisan ayında Irak ekonomisine dolar akışını durdurmuş ve yaklaşık 500 milyon dolarlık bir nakit sevkiyatı iptal etmişti. NYT'ye göre bu baskı, Bağdat'ın İran destekli silahlı grupların etkisini sınırlamasını sağlamayı amaçlıyordu.
Askıya alma kararı, Bağdat'ın yeni bir başbakan seçmeye hazırlandığı döneme denk geldi. Washington'un, İran'a yakın isimlerin hükûmetin başına geçmesini engellemeye çalıştığı ve Irak'tan İran bağlantılı milis gruplar üzerindeki denetimi sıkılaştırmasını istediği belirtiliyor. Bu gruplar, Irak'taki Amerikan hedeflerine defalarca saldırı düzenlemişti.
Dolar Transferlerinin Önemi
Irak ekonomisi büyük ölçüde nakit işlemlere dayanıyor. Irak Merkez Bankası, döviz rezervlerini New York'taki Federal Rezerv Bankası'nda tutuyor ve günlük dolar transferlerini şirketler ile bireyler adına ithalat ödemeleri için gerçekleştiriyor. Iraklı şirketlerin uluslararası banka hesapları sınırlı olduğundan, dolar akışının sürmesi dış ticaret için hayati önem taşıyor.
Son yıllarda ABD ve Irak, mali transferlerde şeffaflığı artırmak için daha sıkı bankacılık kuralları uygulamaya başladı. Amaç, doların kaçakçılığını ve kara para aklanmasını önlemek, ayrıca Amerikan para biriminin yaptırımlara tabi kişi veya grupların eline geçmesini engellemekti.
Bağdat'ta Reform Adımları
NYT'ye göre dolar sevkiyatının yeniden başlaması, Irak'ın yeni Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin silahlı grupların etkisini sınırlama yönünde attığı adımlarla aynı döneme denk geldi. Başbakan, tüm milislerin devlet otoritesi altına alınması için talimat verdi.
Ayrıca hükümet, geniş çaplı bir yolsuzluk soruşturması başlattı. Irak haber ajansının aktardığına göre, aralarında mevcut ve eski milletvekillerinin de bulunduğu onlarca yetkili gözaltına alındı. Yetkililer pazar günü 47 kişinin tutuklandığını, soruşturma ve diğer şüphelilerin takibinin sürdüğünü açıkladı.
Dolar transferleri yeniden başlamış olsa da güvenlik alanındaki işbirliğinin askıda kalması, Washington'un mali ve güvenlik ilişkilerinde tam normalleşmeyi, Irak hükümetinin silahlı grupların etkisini azaltma ve para trafiğini denetleme performansına bağladığını gösteriyor.
