ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Brad Cooper’ın İsrail’deki temaslarının odağında İran ve Gazze’deki gelişmeler yer aldı. Cooper, saatler süren ziyaretinin ardından İsrailli üst düzey askeri yetkililerle görüşerek ABD’ye döndü.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in yanı sıra diğer askeri yetkililerle yapılan görüşmeler, Cooper’ın Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki toplantılarının sonrasında gerçekleşti.
İran gerilimi ve ABD’nin bölgesel hazırlığı
Temaslar, Washington ile Tahran arasındaki gerilimi düşürmeye yönelik girişimlerin sürdüğü bir döneme denk geldi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in yeni bir ateşkes anlaşmasına varılabileceğine ilişkin iyimser açıklamaları da aynı süreçte gündeme geldi.
ABD ile İran arasındaki askeri çatışmaların ardından bölgedeki gerilim devam ederken, yeni mutabakatlara ulaşılması ve tansiyonun düşürülmesi amacıyla bölgesel girişimler ile arabuluculuk çabaları sürüyor.
ABD’nin Orta Doğu’da yüksek alarm durumunu koruduğu, bölgede çok sayıda yakıt ikmal uçağı, savaş uçağı ve hava savunma sistemiyle birlikte binlerce Amerikan askerinin konuşlandırıldığı bildirildi.
Gazze’de ikinci aşama tartışması
Cooper’ın İsrailli yetkililerle görüşmelerinde Gazze’deki gelişmeler de yer aldı. Washington, İsrail’in ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes planında öngörülen ikinci aşamaya geçmesini istiyor.
Gazze’nin silahsızlandırılması konusunda "Barış Konseyi" tarafından mutabakat sağlandığı açıklanırken, ikinci aşamanın hangi sırayla uygulanacağı konusunda anlaşmazlık yaşanıyor. Silahların bırakılması ve İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi, tartışmanın öne çıkan başlıklarını oluşturuyor.
İsrail güvenlik kabinesinin, Gazze Şeridi’nin bazı bölgelerinden kademeli çekilmeyi öngören yeni planı ve takvimini görüşmesi bekleniyor. Aktarılan plana göre çekilme, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze yönetiminin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesi şartına bağlanıyor.
Hamas ise ikinci aşamaya geçilmesi için İsrail’in ateşkesin ilk aşamasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini istiyor. Hareket, saldırıların durdurulması, insani yardım girişine izin verilmesi ve geçiş noktalarının açılması gibi şartların karşılanmadığını savunuyor.
Hamas, ağır silahlar konusundaki süreci de İsrail’in çekilmesine ve ikinci aşamadaki diğer düzenlemelere bağlıyor. Bu düzenlemeler arasında idari komitenin göreve başlaması, uluslararası gücün konuşlandırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması bulunuyor.
Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşması 10 Ekim 2025’ten bu yana yürürlükte. Silahsızlanma, İsrail güçlerinin çekilmesi, geçiş yönetimi ve yeniden imar, anlaşmanın ikinci aşamasındaki başlıca başlıklar arasında yer alıyor.