ABD’nin Montana eyaletinden Cumhuriyetçi Senatör Tim Sheehy, federal kurumların orman yangınlarıyla mücadelede kullandığı özel uçak ve helikopterlere ilişkin sıkı havaa uygunluk denetimlerinin kaldırılmasını savundu. Bu öneri, Sheehy’nin siyasete girmeden önce kurduğu Bridger Aerospace adlı yangınla mücadele havacılığı şirketine de doğrudan dokunan bir tartışma yarattı.
Sheehy’nin planı, özel uçakların ve helikopterlerin yangınlara daha hızlı müdahale etmesini hedeflerken, ABD Orman Servisi’nin bu araçlara uyguladığı ayrıntılı kontrolleri ortadan kaldırmayı öngörüyordu. Orman Servisi, yangın söndürme uçaklarını uçuşa uygun ilan etmeden önce kapsamlı incelemelerden geçiriyor.
Belgeler ve eski yetkililerin anlatımına göre, bu önerinin ortaya atıldığı dönemde Bridger Aerospace’e ait bir uçağın denetimde başarısız olduğu tespit edildi. İncelemede uçağın kanadında çatlak bulunduğu, bunun da Sheehy’nin kaldırılmasını istediği denetim sisteminin tam olarak işaret ettiği türden bir sorun olduğu belirtildi.
Şirkete ilişkin kayıtlar, Orman Servisi müfettişlerinin Bridger’ın uçaklarında yıllardır sorunlar tespit ettiğini gösteriyor. Bu bulguların bir bölümü kurum tarafından sansürlendi, ancak kaynaklar şirketin bazı uçakları bakım ve onarım gerektirirken yangına hazır gibi sunduğunu aktardı.
Bridger Aerospace, başarısız denetimle ilgili soruları yanıtlamadı; ancak yaptığı açıklamada güvenliğin şirketin temel ilkesi olduğunu ve bakıma büyük bütçe ayırdığını söyledi. Açıklamada, yıllık bakım ve eğitim harcamalarının on milyonlarca dolara ulaştığı da ifade edildi.
Şirkete ait uçakların bugüne kadar bir kazaya karışmadığı, Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu kayıtlarında yer alıyor. Buna karşın Orman Servisi yetkilileri, bu alandaki denetimlerin yıllar önce yaşanan ağır kazaların ardından güçlendirildiğini hatırlatıyor.
2002’de yaşanan iki ayrı uçak kazasında toplam beş kişi hayatını kaybetmişti. Bu kazaların nedeninin kanatlarda fark edilmemiş çatlaklar olduğu daha sonra tespit edildi. Orman Servisi, mevcut denetim programının da bu tür riskleri erken yakalamak için kurulduğunu savunuyor.
Sheehy’nin ofisi röportaj taleplerine yanıt vermedi. Ancak senatörün, Orman Servisi denetimlerinin yangın söndürme uçakları için gereğinden ağır olduğunu düşündüğü ve bu uygulamaların artık gereksiz bir engel oluşturduğunu savunduğu aktarıldı.
Sheehy’nin açıklamalarına göre, kendi şirketine ilişkin varlıklarını daha sonra kör tröstlere devrettiği belirtildi. Senatörün sözcüsü, bunun çıkar çatışması oluşturmadığını ileri sürerek denetimlere karşı çıkışını sürdürdüklerini söyledi.
Dosyada dikkat çeken bir diğer başlık da Sheehy’nin kurucu yönetiminde yer aldığı United Aerial Firefighters Association oldu. 2022’de kurulan bu sektör grubunun, şirketlerin kendi denetim standartlarını geliştirebilmesini savunduğu bildirildi.
Eski ve mevcut Orman Servisi yetkilileri, firmaların denetimlerden şikâyet etmesinin alışıldık olduğunu, ancak Bridger’ın bir senatörün yön vermeye çalıştığı düzenleme tartışmasının tam merkezinde yer almasının tabloyu farklılaştırdığını söyledi. Tarım Bakanlığı ise konuya ilişkin sorulara yanıt vermedi.
Başkan Donald Trump’ın geçen yıl imzaladığı kararname de yangınla mücadele programlarının tek elde toplanmasını gündeme getirmişti. Bu yaklaşım, Sheehy ve sektördeki bazı çevrelerin uzun süredir savunduğu çizgiyle uyumlu görülürken, Orman Servisi denetimleri kararnameyle kaldırılmadı.
