ABD'deki yollar, otomatik plaka okuma kameralarıyla (ALPR) dolup taşıyor. Polis, işletmeler ve özel mülkler tarafından kurulan bu cihazlar, geçen her aracın plakasını, modelini, rengini ve zamanını kaydediyor. DeFlock adlı topluluk haritasına göre ülke çapında yaklaşık 119 bin noktada bu kameralar faaliyet gösteriyor ve bunların yüzde 83'ü Flock Safety şirketine ait.
Toplanan veriler ne kadar detaylı?
ALPR sistemleri yalnızca plaka numarasını değil, aracın markasını, modelini, rengini ve gövde tipini de kaydediyor. Tavan bagajı, tampon çıkartması veya eksik jant kapağı gibi ayırt edici özellikler de tespit edilebiliyor. Şirket, sistemin yüz tanıma veya biyometrik kimlik tespiti içermediğini savunuyor. Her kayıt, kameranın konumu ve zaman damgasıyla birlikte saklanarak aracın nerede ve ne zaman görüldüğünün bir kaydını oluşturuyor.
Polis verileri nasıl kullanıyor?
Kolluk kuvvetleri, çalıntı araçlar veya soruşturma kapsamındaki plakalar için listeler oluşturuyor ve sistem bu plakalarla eşleşme olduğunda anında uyarı veriyor. Los Angeles Polis Departmanı (LAPD) iki aylık 210 milyon taramayı incelediğinde, 161 plakanın hatalı çalıntı uyarısı verdiğini, ancak 337 uyarının gerçek hırsızlık vakalarının çözülmesini sağladığını tespit etti. Uzmanlar, insan teyidi olmadan sistemin yanıltıcı olabileceği konusunda uyarıyor.
Gizlilik ihlali endişeleri
Herhangi bir suç şüphesi olmayan milyonlarca sürücünün bilgileri de bu veri tabanlarına giriyor. Gizlilik savunucuları, birbirine bağlı bu kamera ağlarının, izin alınmadan ayrıntılı bir sürüş geçmişi oluşturulmasına yol açtığını belirtiyor. Colorado'da bir kadın, aracının bir Flock kamerası tarafından kaydedilmesi sonucu hırsızlıkla suçlanmış, ancak Google konum verileri ve araç içi kamera görüntüleriyle masumiyetini kanıtlamıştı. Polis daha sonra celbi iptal edip davayı düşürmüştü.
Kaliforniya'dan veri paylaşımı yasağı
Kaliforniya, yerel kolluk kuvvetlerinin ALPR verilerini federal veya eyalet dışı birimlerle paylaşmasını yasaklayan bir yasaya sahip. Buna rağmen Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta, El Cajon kentinin verileri 100'den fazla eyalet dışı kurumla paylaştığı iddiasıyla Ekim 2025'te dava açtı. Ocak 2026'da paylaşımın durdurulması için mahkeme kararı talep edildi. Dava, yazılı kurallar ile fiili uygulama arasındaki boşluğu ortaya koyuyor.
LAPD, Flock verilerine erişimi durdurdu
Los Angeles Emniyet Müdürlüğü, 2023'te imzaladığı üç yıllık sözleşmenin 11 Temmuz 2026'da sona ermesinin ardından Flock verilerine erişimi askıya aldı. Şehir genelindeki 138 direk kamerası çalışmaya devam etse de, polis personeli bu verilere düzenli olarak ulaşamıyor. Yetkililer, görüntülerin ve meta verilerin mülkiyetinin tamamen kente ait olacağı, Flock'ın hiçbir şekilde satış, yayın veya yapay zeka eğitimi yapamayacağı yeni bir sözleşme için pazarlık yürütüyor. LAPD Şefi Jim McDonnell, teknolojiyi değerli bir araştırma aracı olarak nitelerken sorumlu kullanım şartını vurguladı.
Flock'ın açıklamaları
Flock, kameraların sürekli takip yapmadığını, her birinin yalnızca belirli bir noktada anlık görüntü aldığını belirtiyor. Veri saklama süresi varsayılan olarak 30 gün, ancak müşteriler yerel yasalara göre farklı süre seçebiliyor. Şirket, yüz tanıma kullanmadığını, müşteri verilerini satmadığını ve yıllık güvenlik denetimleriyle uyumluluğu sağladığını iddia ediyor. Yine de Washington'da bir mahkemenin, özel bir firmada saklansa bile Flock görüntülerinin kamu kaydı sayılabileceğine hükmettiği biliniyor.
Sürücüler ne yapabilir?
DeFlock. Org adresinden yaşadığınız bölgedeki kameraları görebilirsiniz, ancak haritanın tamamen gönüllü katkılarla oluştuğu için eksiklik içerebileceğini unutmayın. Belediye veya polis teşkilatınızın ALPR politikasını öğrenmek, verilerin ne kadar süreyle saklandığını ve hangi birimlerle paylaşıldığını anlamak için önemli. Ayrıca belediye meclisi gündemlerinde "ALPR" veya "Flock Safety" ifadelerini arayarak yeni kamera alımlarını önceden takip edebilirsiniz.
