ABD'deki polis teşkilatlarının suçla mücadelede kullandığı plaka okuma kameraları, bazı memurlar tarafından kişisel takip ve taciz aracı olarak kullanıldı. Washington Post gazetesinin soruşturmasına göre, en az 50 polis memuru, 'Flok' adlı sistemi eski eşlerini ve kadınları gizlice izlemek için kötüye kullandı.
Marcie Bakiley adlı kadının şüpheleri, eski erkek arkadaşının kendisini uzaktan takip ettiğini fark etmesiyle başladı. Adam, 15 mil uzaklıktaki bir kasabada polis şefi olarak görev yapıyordu. Bakiley, evinin etrafına kamera yerleştirip arabasında izleme cihazı aradıktan sonra, adamın kendisini 'Flok' sistemiyle takip ettiğini itiraf ettiğini söyledi.
Sistemin Yaygınlığı ve İşleyişi
Silikon Vadisi'ndeki büyük yatırımcılar tarafından desteklenen Flok şirketi, 6 binden fazla toplulukta 120 binin üzerinde kamerayla aylık yaklaşık 20 milyar plaka okuması kaydediyor. Sistem, araç plakalarını okuyarak hareketleri takip etme imkânı sağlıyor.
Belgelenen Kötüye Kullanım Vakaları
Washington Post'un mahkeme ve polis kayıtlarına dayandırdığı araştırmaya göre, 50 polis hakkında sistemi izinsiz amaçlarla kullanma suçlaması yöneltildi. Bunlardan 26'sında memurların eski eşlerini veya tanımak istedikleri kadınları hedef aldığı belirlendi.
Wisconsin'de bir polis, eski kız arkadaşının sağlık kliniğine gidip gitmediğini kontrol etmek için Flok'u kullandı. Kansas'ta bir polis şefi, eski sevgilisini sistem üzerinden takip ettiği gerekçesiyle görevden alındı. Florida'da ise bir şerif yardımcısı, genç bir kadını başka bir plaka okuma sisteminde izleme listesine ekledi.
Denetim Eksikliği ve Yasal Boşluk
Sistem, polis memurlarının arama yapmak için mahkeme kararına ihtiyaç duymaması nedeniyle kötüye kullanıma açık. Memurlar, yalnızca plaka numarasını girerek hedef araçların hareketlerini anında takip edebiliyor. ABD'de plaka okuma sistemlerini düzenleyen federal bir yasa bulunmuyor. 18 bin polis teşkilatı, farklı eyalet ve yerel kurallara tabi. New York Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin projesine göre, sadece 13 eyalet bu sistemlerin denetlenmesini zorunlu kılarken, 8 eyalet kötüye kullanımı suç sayıyor.
Mağdurların Durumu ve Uzman Görüşleri
Hedef alınanların çoğunluğu kadınlardan oluşuyor. Electronic Frontier Foundation'dan Eva Galperin, "Saldırganın kurbanı sürekli izlemesi gerekmiyor; kurbanın her an izlenebileceğine inanması yeterli" dedi. Bakiley ise, eski sevgilisinin başında olduğu polis departmanına şikâyet edemediğini belirterek "Polis şefini kime şikâyet edersiniz?" sorusunu yöneltti.
Şirket, 140 bin aktif kullanıcısı arasında kötüye kullanım oranının düşük olduğunu ve polis departmanlarına iç denetim için eğitim ve kayıt araçları sağladığını belirtti. Ancak gazetenin tespitine göre, arama kayıtlarını denetlemeyi kolaylaştıran bir özellik, polis teşkilatlarının yalnızca dörtte biri tarafından aktif hale getirildi.
Flok CEO'su Garrett Langley, kötüye kullanımın "kaçınılmaz" olduğunu söyleyerek şirketin esas görevinin ihlal sonrası failleri tespit edecek araçlar sunmak olduğunu savundu. Uzmanlar ise teknolojinin politika yapımından daha hızlı ilerlediğini ve gözetim araçlarının kontrol mekanizmaları olmadan genişlediğini vurguluyor.
