Adidas'ın tek ayakkabı hizmetini tanıttığı kampanyada Gazze'deki savaş sırasında sol bacağını kaybeden İsrailli asker Şaliv Biton'un kullanılması, şirketin Filistinli çocukların yaşadığı acıyı görmezden geldiği eleştirilerine yol açtı. Sosyal medyada Adidas ürünlerinin boykot edilmesi için çağrılar yapıldı.
Eski Nahal Tugayı keskin nişancısı Biton, 2021'de Gazze'ye yönelik savaşa katıldı. Filistinlilerin "Kudüs'ün Kılıcı", İsrail'in ise "Surların Muhafızı" adını verdiği çatışmalar sırasında Gazze sınırında bir askeri araca tanksavar füzesi isabet etti. Olayda Biton ağır yaralanırken yanındaki Omer Tavif hayatını kaybetti.
Biton, üç yıl boyunca sürdürdüğü rehabilitasyon döneminde 40'tan fazla ameliyat geçirdi. Tedavi sonunda sol bacağı kesilen Biton, protez kullanarak yeniden spor yapmaya ve koşmaya başladı.

Tek ayakkabı hizmeti tepki topladı
Adidas, yalnızca bir ayakkabıya ihtiyaç duyanların çift fiyatının yarısına tek ayakkabı alabilmesini sağlayan hizmetin tanıtımı için Biton'un da bulunduğu 11 kişiyi seçti. Biton, iş birliğini 26 Ağustos'ta Instagram hesabından duyurdu ve hizmetin başlamasını "gerçekleşen bir hayal" olarak tanımladı.
Kampanyaya ait görsellerin sosyal medyada yeniden dolaşıma girmesiyle Biton'un bacağını Gazze'deki savaş sırasında kaybettiği hatırlatıldı. Eleştirilerde, İsrailli bir askerin tanıtımda kullanılmasına karşın uzuvlarını kaybeden Filistinli çocukların dikkate alınmadığı savunuldu.
Bir paylaşımda Biton'un protez bacağıyla koştuğu görüntü, koltuk değneği kullanan Filistinli bir kız çocuğunun fotoğrafıyla yan yana yer aldı. Diğer bazı paylaşımlarda ise Adidas ürünleriyle ilişkilendirilen Adolf Hitler görseli kullanılarak şirketin Almanya'daki geçmişine gönderme yapıldı.
Eleştiri içeren bazı gönderiler milyonlarca kez izlendi. "Boykot Adidas" etiketiyle binlerce paylaşım yapılırken, bazı kullanıcılar tek ayakkabı hizmetinin Gazze'de uzuvlarını kaybeden İsrailli askerler için başlatıldığını öne sürdü ve Adidas ürünlerinin boykot edilmesini istedi.
Boykot çağrısına tanınmış isimler katıldı
Pakistanlı yazar ve şair Fatima Butto, yaklaşık 2,4 milyon takipçisinin bulunduğu X hesabından boykot çağrısına "Kolay" ifadesiyle destek verdi. Filistinli aktivist Abeer el-Hatib de sahip olduğu tüm Adidas ürünlerini yakacağını açıkladı.
Yaklaşık 3,7 milyon TikTok takipçisi bulunan ABD'li içerik üreticisi Guy Christensen, Adidas'ın Biton'u seçmesini "iğrenç" olarak nitelendirdi ve şirketin boykot edilmesini istedi.
Adidas hizmetin herkese açık olduğunu söyledi
Adidas, tepkiler üzerine yaptığı açıklamada tek ayakkabı hizmetinin dünya genelinde, yalnızca bir ayakkabı almak isteyen sporcular ve tüketiciler için geliştirildiğini belirtti. Şirket, uygulamanın İsrailli askerlere özel olmadığını vurguladı.
Hizmetin Avrupa'da ocak ayında başlatıldığı, daha sonra Asya ve Orta Doğu'da İsrail'in de aralarında bulunduğu bazı pazarlara genişletildiği açıklandı. Adidas, son günlerdeki yorumların hizmetin amacını yanlış yansıttığını belirterek girişimin dünya genelinde ürünlere erişimi artırmayı hedeflediğini bildirdi.
Bella Hadid kararı yeniden tartışıldı
Adidas'ın 2024'te Filistin kökenli ABD'li model Bella Hadid'i "SL 72" reklam kampanyasından çıkarması da tartışmaların ortasında yeniden gündeme geldi. Aktivistler, yeni kampanyada İsrailli bir askerin kullanılmasını ve Hadid'in önceki kampanyadan çıkarılmasını şirketin çifte standart uyguladığı iddiasına dayanak gösterdi.
Filistin kaynaklı verilere göre İsrail'in 8 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik saldırılarında 73 bin 470 Filistinli hayatını kaybetti, 174 bin 540 kişi yaralandı. Çok sayıda kişinin enkaz altında ve yollarda kaldığı belirtilirken, bu rakamlar bağımsız biçimde doğrulanmış nihai bilanço olarak sunulmuyor.
Gazze'deki çatışmaların arka planında, 1948'de yüz binlerce Filistinlinin yerinden edilmesinin ardından İsrail'in kurulması ve 1967'de Filistin topraklarının geri kalanının işgal edilmesiyle derinleşen siyasi anlaşmazlık bulunuyor. Filistin devletinin kurulmasına ilişkin anlaşmazlık sürüyor.